{"id":8077,"date":"2016-08-21T12:14:43","date_gmt":"2016-08-21T10:14:43","guid":{"rendered":"http:\/\/instytutdidaskalos.pl\/?p=8077"},"modified":"2016-08-21T12:14:43","modified_gmt":"2016-08-21T10:14:43","slug":"henrietta-catherine-von-gersdorf","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/?p=8077","title":{"rendered":"Henrietta Catherine von Gersdorf (1648-1726), babcia hrabiego N. L. von Zinzendorf"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/instytutdidaskalos.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/IMG_0935.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-large wp-image-8079\" src=\"http:\/\/instytutdidaskalos.pl\/wp-content\/uploads\/2016\/06\/IMG_0935-1024x768.jpg\" alt=\"P\u0142yta nagrobna, Henriette Sophie von Gersdorff (1686-1761).\" width=\"640\" height=\"480\" \/><\/a><a href=\"http:\/\/magdalenenstift.de\/galerie\/var\/albums\/Proepste\/Stiftsgr%C3%BCnderin%20Freifrau%20von%20Gersdorf.jpg?m=1343853581\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">By\u0142a jedn\u0105 z najwybitniejszych kobiet na \u0141u\u017cycach G\u00f3rnych<\/a>, kt\u00f3re \u017cy\u0142y na przestrzeni minionych wiek\u00f3w. Baronowa, \u017cona zarz\u0105dcy<a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/%C5%81u%C5%BCyce_G%C3%B3rne\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> \u0141u\u017cyc G\u00f3rnych<\/a>, ambasadorka <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Pietyzm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">pietyzmu<\/a>, biblijna chrze\u015bcijanka, matka gminy chrze\u015bcija\u0144skiej Braci Morawskich w<a href=\"http:\/\/instytutdidaskalos.pl\/historia-protestantow\/herrnnhut-%e2%80%93-miejsce-narodzin-ruchu-misyjnego#more-1985\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> Herrnhut<\/a>,\u00a0 babcia hrabiego <a href=\"http:\/\/instytutdidaskalos.pl\/historia-protestantow\/herrnnhut-%e2%80%93-miejsce-narodzin-ruchu-misyjnego#more-1985\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Nikolausa Ludwiga von Zinzendorfa <\/a>(ojca ruchu misyjnego <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Bracia_morawscy\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Braci Morawskich<\/a>). Znamienita posta\u0107 okresu baroku, kt\u00f3rej wp\u0142yw na histori\u0119 ko\u015bcio\u0142a trwa do dnia dzisiejszego, a zapocz\u0105tkowane przez ni\u0105 dzie\u0142a s\u0105 w dalszym ci\u0105gu kontynuowane.<!--more--><\/p>\n<h3>Lata m\u0142odzie\u0144cze<\/h3>\n<p>Urodzi\u0142a si\u0119 w 6 pa\u017adziernika 1648 roku w Sulzbach, G\u00f3rny Palatynant jako c\u00f3rka barona <a href=\"http:\/\/saebi.isgv.de\/biografie\/Carl_von_Friesen_(1619-1686)\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Karla von Friesen<\/a>. (1619-1686). Zmar\u0142a 6 marca 1726 roku w Grosshennersdorf, \u0141u\u017cyce G\u00f3rne, (Niemcy) oko\u0142o 10 km od granicy z Polsk\u0105.<\/p>\n<p>Jako c\u00f3rka arystokraty mia\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 zdoby\u0107 najwy\u017cszej jako\u015bci etyczne wychowanie i wszechstronne wykszta\u0142cenie w wielu dziedzinach, podejmuj\u0105c\u00a0 nauk\u0119 w Dre\u017anie i Lipsku. Jej bratem by\u0142<a href=\"https:\/\/de.wikipedia.org\/wiki\/Otto_Heinrich_von_Friesen\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> Otto Heinrich von Friesen<\/a> (1656-1717), kt\u00f3ry by\u0142 pierwszym ministrem Elektoratu \u00a0Saksonii. Jako pilna uczennica biegle opanowa\u0142a \u0142acin\u0119, hebrajski, grek\u0119, francuski i w\u0142oski.<\/p>\n<p>Ju\u017c w m\u0142odzie\u0144czych latach by\u0142a autork\u0105 wierszy w j\u0119zyku niemieckim i \u0142aci\u0144skim, kt\u00f3re zyska\u0142y uznanie w opinii \u00f3wczesnych autorytet\u00f3w. Pierwszy tomik jej wierszy zosta\u0142 wydany w roku 1665 w Wittenberdze.<\/p>\n<p>Prowadzi\u0142a intensywne dyskusje poprzez korespondencj\u0119 z wielu teologami i naukowcami dotycz\u0105ce temat\u00f3w b\u0119d\u0105cych dylematami m\u0142odego cz\u0142owieka epoki baroku.<\/p>\n<h3>Ma\u0142\u017ce\u0144stwo<\/h3>\n<p>W 1672 roku maj\u0105c 24 lata wysz\u0142a za m\u0105\u017c za barona <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Nikolaus_von_Gersdorf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Nicolaus von Gersdorf <\/a>(1629-1702), kt\u00f3ry by\u0142 zarz\u0105dc\u0105 \u0141u\u017cyc G\u00f3rnych, w\u0142a\u015bciciela kilku maj\u0105tk\u00f3w ziemskich, a ponadto uznanym politykiem i dyplomat\u0105 na dworze kr\u00f3la Saksonii. By\u0142 on dwukrotnym wdowcem. Jako m\u0142oda \u017cona zosta\u0142a jednocze\u015bnie matk\u0105 dla czworga dzieci z poprzednich zwi\u0105zk\u00f3w m\u0119\u017ca. Podczas szcz\u0119\u015bliwego ma\u0142\u017ce\u0144stwa trwaj\u0105cego trzydzie\u015bci lat narodzi\u0142o si\u0119 trzyna\u015bcie dzieci, z kt\u00f3rych siedmioro zmar\u0142o w wieku niemowl\u0119cym.<\/p>\n<p>Przez ca\u0142y okres trwania ma\u0142\u017ce\u0144stwa mieszkali w Dre\u017anie prowadz\u0105c dom, kt\u00f3ry by\u0142 go\u015bcinny dla ludzi z r\u00f3\u017cnych warstw spo\u0142ecznych. Jako ma\u0142\u017conka wykorzystywa\u0142a swoje i m\u0119\u017ca relacje w \u015brodowisku arystokracji i na dworze kr\u00f3la Saksonii wp\u0142ywaj\u0105c na wiele istotnych spraw dotycz\u0105cych kwestii dzia\u0142alno\u015bci ko\u015bcio\u0142a, kraju i pomocy ludziom.<\/p>\n<p>By\u0142a bardzo gorliw\u0105 wyznawczyni\u0105 pietyzmu oraz wielkim wsparciem w jego rozwoju. Henrietta wraz m\u0119\u017cem byli przyjaci\u00f3\u0142mi <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Filip_Jakub_Spener\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Filipa Jakuba Spenera,<\/a> teologa lutera\u0144skiego, ojca pietyzmu, genealoga XVII wieku i prekursora heraldyki. W latach 1686-1691 by\u0142 on g\u0142\u00f3wnym kaznodziej\u0105 kr\u00f3lewskiego dworu Saksonii w Dre\u017anie. W ich domu odbywa\u0142y si\u0119 grupy biblijne, w kt\u00f3rych Spener bra\u0142 udzia\u0142. Dzi\u0119ki niemu dostrzegli potrzeby duchowe Serb\u00f3w mieszkaj\u0105cych na terenie \u0141u\u017cyc G\u00f3rnych, jak brak w\u0142asnego ko\u015bcio\u0142a i systemu edukacji w j\u0119zyku ojczystym.<\/p>\n<p>Obecnie na terenie G\u00f3rnych \u0141u\u017cyc po niemieckiej stronie w dalszym ci\u0105gu zamieszkuje ludno\u015b\u0107 pos\u0142uguj\u0105ca si\u0119 j\u0119zykiem \u0142u\u017cyckim. Pan Gersdorf rozpocz\u0105\u0142 czyni\u0107 starania wprowadzenia ustaw maj\u0105cych na celu rozwi\u0105zanie wspomnianych potrzeb. Pod wp\u0142ywem pa\u0144stwa Gersdorf profesor <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/August_Hermann_Francke\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">August Hermann Francke<\/a> z Uniwersytetu w Halle, podj\u0105\u0142 dzia\u0142ania umo\u017cliwienia edukacji m\u0142odym \u0141u\u017cyczan na pastor\u00f3w i nauczycieli. Ma\u0142\u017ce\u0144stwo Gersdorf wspiera\u0142o\u00a0 dzia\u0142alno\u015b\u0107 Spenera w rozwoju pietyzmu na terenie Saksonii i w \u0141u\u017cycach G\u00f3rnych oraz by\u0142o jego gorliwym ambasadorem.<\/p>\n<p>W roku 1690 Henrietta towarzyszy\u0142a m\u0119\u017cowi w podr\u00f3\u017cy s\u0142u\u017cbowej do Augsburga na koronacj\u0119 kr\u00f3la J\u00f3zefa I. Podczas tego pobytu mia\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 prowadzenia prywatnych rozm\u00f3w z cesarzem monarchii Habsburskiej Leopoldem I i jego ma\u0142\u017conk\u0105 Leonor\u0105. Wstawia\u0142a si\u0119 za losem 1500 dzieci odebranych rodzinom protestant\u00f3w przez w\u0142adze, kt\u00f3rzy zostali wyp\u0119dzeni z Salzburga i z Tyrolu z powodu prze\u015bladowa\u0144 religijnych w ramach dzia\u0142aj\u0105cej kontrreformacji, a kt\u00f3re zosta\u0142y poddane wbrew ich woli rekatolizacji. P\u00f3\u017aniej walczy\u0142a w tej sprawie sk\u0142adaj\u0105c pisemne petycje do w\u0142adz cesarskich.<\/p>\n<h3>Biblia \u0141u\u017cycka<\/h3>\n<p>Ju\u017c w roku 1689 Spener wspomina\u0142 pa\u0144stwu Gersdorf o potrzebie przet\u0142umaczenia Biblii na j\u0119zyk \u0142u\u017cycki. Baronowa widz\u0105c ub\u00f3stwo duchowe i brak podstawowej edukacji jej poddanych i mieszka\u0144c\u00f3w \u0141u\u017cyc G\u00f3rnych w\u0142adaj\u0105cych j\u0119zykiem \u0142u\u017cyckim, odczuwa\u0142a du\u017c\u0105 trosk\u0119 o ich zbawienie i poziom edukacyjny.<\/p>\n<p>Z jej inicjatywy dosz\u0142o do rozpocz\u0119cia prac zwi\u0105zanych z t\u0142umaczeniem Nowego Testamentu na j\u0119zyk \u0142u\u017cycki. Ca\u0142o\u015b\u0107 prac zosta\u0142a sfinansowana przez Henriett\u0119. Przek\u0142ad Listu do Rzymian i Galacjan zosta\u0142 uko\u0144czony w 1693r, Psalmy w 1703, a ca\u0142o\u015b\u0107 Nowego Testamentu w 1706 roku. Baronowa zajmowa\u0142a si\u0119 tak\u017ce ich dystrybucj\u0105. T\u0142umaczenie Biblii by\u0142o prowadzone przez <a href=\"https:\/\/hsb.wikipedia.org\/wiki\/Micha%C5%82_Frencel\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">pastora Michaela Frenzel<\/a> (jednego z tw\u00f3rc\u00f3w g\u00f3no\u0142u\u017cyckiego\u00a0 j\u0119zyka literackiego). <a href=\"https:\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/0\/08\/Bible_%28Serbski%29.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">T\u0142umaczenie i wydanie ca\u0142ej Biblii w j\u0119zyku \u0142u\u017cyckim nast\u0105pi\u0142o po \u015bmierci baronowej w roku 1728.<\/a> Pierwsze wydanie zawiera na wst\u0119pie podzi\u0119kowanie dla niej za jej wk\u0142ad i po\u015bwi\u0119cenie w realizacji tego dzie\u0142a.<\/p>\n<h3>Edukacja \u00a0dziewcz\u0105t<\/h3>\n<p>Henrietta by\u0142a gorliwie zaanga\u017cowana w edukacj\u0119 szlachetnych i bardzo zdolnych dziewcz\u0105t pochodz\u0105cych z protestanckich rodzin wygnanych ze swoich kraj\u00f3w z powodu prze\u015bladowa\u0144 religijnych (g\u0142\u00f3wnie z Czech).<\/p>\n<p>Dzi\u0119ki jej staraniom na przestrzeni lat 1698-1727 oko\u0142o 100 dziewcz\u0105t uko\u0144czy\u0142o edukacj\u0119 w znamienitych szko\u0142ach w Halle prowadzonych przez <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/August_Hermann_Francke\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Augusta Hermanna Francke\u00a0<\/a> (w przysz\u0142o\u015bci sta\u0142y si\u0119 one wzorem dla przysz\u0142ego systemu edukacyjnego w Niemczech). Podczas ich okresu edukacji zapewnia\u0142a wsparcie finansowe, celem pokrycia wszelkich koszt\u00f3w. Finanse pozyskiwa\u0142a poszukuj\u0105c sponsor\u00f3w i daj\u0105c z w\u0142asnych \u015brodk\u00f3w.<\/p>\n<p>W roku 1705 pani Gersdorf wraz ze swoim bratem <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Heinrich_Friedrich_von_Friesen\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Henrym von Friesen<\/a> zak\u0142adaj\u0105 fundacj\u0119\u00a0 <a href=\"http:\/\/magdalenenstift.de\/cms\/front_content.php?idcat=34\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Magdalenenstitf <\/a><a href=\"https:\/\/de.wikipedia.org\/wiki\/Magdalenenstift_(Altenburg)\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> w Altenburg<\/a> dla protestanckich dziewcz\u0105t i m\u0142odych kobiet. Pochodzi\u0142y one ze zubo\u017ca\u0142ej szlachty z teren\u00f3w obj\u0119tych prze\u015bladowaniami religijnymi. Dzia\u0142ania fundacji\u00a0 zapewnia\u0142y im schronienie, mo\u017cliwo\u015b\u0107 edukacji i ochron\u0119 przed rekatolizacj\u0105. Zapocz\u0105tkowana dzia\u0142alno\u015b\u0107 fundacji trwa do dnia dzisiejszego.<\/p>\n<h3>Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 pisarska<\/h3>\n<p>Od lat m\u0142odzie\u0144czych Heneritta w wolnym czasie po\u015bwi\u0119ca\u0142a si\u0119 tw\u00f3rczo\u015bci literackiej i religijnej. G\u0142\u00f3wnie pisa\u0142a wiersze, pie\u015bni chrze\u015bcija\u0144skie i rozwa\u017cania o r\u00f3\u017cnej tematyce. Niekt\u00f3re z jej pie\u015bni znajduj\u0105 si\u0119 w \u015bpiewnikach Braci Morawskich i Ewangelickich. W roku 1729, po \u015bmierci baronowej, Pawe\u0142 Anton wyda\u0142 w Halle publikacj\u0119 jej autorstwa zawieraj\u0105ce 99 wierszy i rozwa\u017ca\u0144.<\/p>\n<h3>Lata w Grosshennersdorf<\/h3>\n<p>Po \u015bmierci m\u0119\u017ca w roku 1702 przenios\u0142a si\u0119 do jednej z posiad\u0142o\u015bci m\u0119\u017ca w Grosshennersdorf i tam mieszka\u0142a a\u017c do swojej \u015bmierci. W tym okresie po\u015bwi\u0119ci\u0142a si\u0119 w wychowanie swego wnuka hrabiego <a href=\"http:\/\/instytutdidaskalos.pl\/historia-protestantow\/herrnnhut-%e2%80%93-miejsce-narodzin-ruchu-misyjnego#more-1985\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Nikolausa Ludwiga von Zinzendorfa <\/a>(1700-1760), syna jej c\u00f3rki <a href=\"https:\/\/www.myheritage.pl\/names\/charlotte_von%20zinzendorf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Charlote Justin von Zinzendorf<\/a>, kt\u00f3ra owdowia\u0142a w 1700, a kt\u00f3ra powt\u00f3rnie wysz\u0142a za m\u0105\u017c w 1704 roku za feldmarsza\u0142ka <a href=\"https:\/\/en.wikipedia.org\/wiki\/Dubislav_Gneomar_von_Natzmer\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Dubislava von Natzmer.<\/a><\/p>\n<p>Po \u015blubie przenios\u0142a si\u0119 do Berlina, a swojego syna pozostawi\u0142a na wychowanie u matki do dziesi\u0105tego roku po wcze\u015bniejszym porozumieniu. Wzrasta\u0142 on w atmosferze mi\u0142o\u015bci do Zbawiciela i Biblii. Henerite odczuwa\u0142a odpowiedzialno\u015b\u0107 za duchowe wychowanie wnuka. Ka\u017cdego dnia rano i wieczorem babcia modli\u0142a si\u0119 razem ze swoim wnukiem, a wieczorami czyta\u0142a systematycznie jemu na g\u0142os Bibli\u0119 i ksi\u0105\u017cki pobo\u017cnych chrze\u015bcijan, a gdy potrafi\u0142 samodzielnie czyta\u0107, to role si\u0119 zmienia\u0142y. W tym okresie do\u015bwiadczy\u0142 on nowonarodzenia o kt\u00f3rym naucza Jezus Chrystus w Ewangelii Jana 3\/3-7.<\/p>\n<p>Te systematyczne \u0107wiczenia wykszta\u0142towa\u0142y w nim pozytywne nawyki dalszej ich kontynuacji w \u017cyciu doros\u0142ym, wielkie przeobra\u017cenie jego duszy i rozw\u00f3j jego ducha. W takim duchowym klimacie Zinzerdorf powierzy\u0142 si\u0119 Zbawicielowi Jezusowi Chrystusowi, by dla Niego \u017cy\u0107, i z Nim umrze\u0107. Jako dziecko potrafi\u0142 godzinami rozmawia\u0107 z Jezusem jak brat z bratem, m\u00f3wi\u0105c mu o wszystkim co by\u0142o w jego sercu, rozwijaj\u0105c tym sposobem intymn\u0105 z Nim relacj\u0119. Pewnego razu matka Ludwika po jego odwiedzinach napisa\u0142a w jednym ze swoich list\u00f3w, \u017ce &#8222;p\u0142onie on \u017carliwie&#8221;.<\/p>\n<p>Babcia nauczy\u0142a wnuczka m\u00f3wi\u0107 p\u0142ynie po \u0142acinie i grecku. Dom stanowi\u0142 miejsce spotka\u0144 dla wielu pobo\u017cnych osobisto\u015bci, poet\u00f3w, misjonarzy i pastor\u00f3w. To powi\u0119kszy\u0142o wyobra\u017cenie obrazu \u015bwiata dziecka \u017cyj\u0105cego na wsi. Wspomniany wcze\u015bniej \u00a0Filip Jakub Spener by\u0142 cz\u0119stym go\u015bciem i mia\u0142 du\u017cy wp\u0142yw na jego pobo\u017cne wychowanie i duchowy rozw\u00f3j. By\u0142 on ojcem chrzestnym hrabiego. W roku 1704 w ko\u015bciele w Grosshenersdorf Spener powierzy\u0142 Ludwika Zbawicielowi przez w\u0142o\u017cenie na niego r\u0105k, i modl\u0105c si\u0119, aby u\u017cy\u0142 jego do ekspansji Kr\u00f3lestwa Bo\u017cego. Po \u015bmierci Spenera w 1705 roku osob\u0105, kt\u00f3ra mia\u0142a bardzo du\u017cy wp\u0142yw na duchowy rozw\u00f3j Henrietty i jej wnuka by\u0142 pastor <a href=\"http:\/\/instytutdidaskalos.pl\/bez-kategorii\/pastor-johann-christoph-schwedler#more-5175\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Johann Christoph Schwedler<\/a> z <a href=\"http:\/\/instytutdidaskalos.pl\/historia-protestantow\/wieza-niem-wiesa#more-5131\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Wie\u017cy Dolnej<\/a> ko\u0142o Gryfowa \u015al\u0105skiego.<\/p>\n<p>Przed swoj\u0105 \u015bmierci\u0105 m\u0105\u017c Henrietty przypomina\u0142 jej o praktykowaniu chrze\u015bcija\u0144skiej pobo\u017cno\u015bci na terenach ich w\u0142asno\u015bci. W roku 1721 zostaje zrealizowana ostatnia wola m\u0119\u017ca, gdy otwarty zosta\u0142 sierociniec i dom dla starych biednych os\u00f3b. W p\u00f3\u017aniejszym czasie dzia\u0142alno\u015b\u0107 zosta\u0142a nazwana <a href=\"https:\/\/www.google.pl\/search?q=Diakonia+Katharinenhof&amp;client=firefox-b&amp;biw=1133&amp;bih=503&amp;source=lnms&amp;tbm=isch&amp;sa=X&amp;ved=0ahUKEwjkhdetn5bOAhXkFJoKHWAbCUAQ_AUIBygC#tbm=isch&amp;q=katharinenhof+gro%C3%9Fhennersdorf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Katharinenhof<\/a> na cze\u015b\u0107 baronowej. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 jest kontynuowana do dnia dzisiejszego jako<a href=\"http:\/\/www.diakoniewerk-oberlausitz.de\/startseite.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> Diakonia Katharinenhof<\/a>, a kt\u00f3rej obecna dzia\u0142alno\u015b\u0107 budzi podziw.<\/p>\n<p>Podczas pogrzebu baronowej 27 letni wnuk Zinzendorf b\u0119d\u0105cy ju\u017c przyw\u00f3dc\u0105 gminy Braci Morawskich w Herrnhut, nad grobem babci czyta\u0142 Psalm 126:6: &#8222;Kto wychodzi z p\u0142aczem, nios\u0105c ziarno siewne, b\u0119dzie wraca\u0142 z rado\u015bci\u0105, nios\u0105c snopy swoje&#8221;.<\/p>\n<p>Zosta\u0142a pochowana na cmentarzu przyko\u015bcielnym lub w krypcie ko\u015bcio\u0142a. Zadaj\u0105c pastorowi pytanie z ko\u015bcio\u0142a w Grosshenerrsdorf, gdzie jest jej gr\u00f3b, otrzyma\u0142em odpowied\u017a, \u017ce nie wie, lecz na zewn\u0105trz ko\u015bcio\u0142a w jego \u015bcianach znajduje jej epitafium &#8211; zdj\u0119cie widoczne w galerii.<\/p>\n<h3>Bracia Morawscy<\/h3>\n<p>Gdy jej wnuk <a href=\"http:\/\/instytutdidaskalos.pl\/historia-protestantow\/herrnnhut-%e2%80%93-miejsce-narodzin-ruchu-misyjnego#more-1985\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Nikolaus Ludwig von Zinzendorf <\/a>podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 udzielenia schronienia i obj\u0119cia ochronn\u0105 prawn\u0105 prze\u015bladowanych chrze\u015bcijan biblijnych z Moraw i \u015al\u0105ska w jego dobrach ziemskich, Henerite gorliwie zaanga\u017cowa\u0142a si\u0119 we wszelkiego rodzaju pomoc. Zanim powsta\u0142y pierwsze zabudowania osady Herrnhut, udzieli\u0142a zakwaterowania w swoich dobrach, wy\u017cywienia i odzie\u017cy dla pierwszej przyby\u0142ej grupy. Natomiast wraz z rozwojem osady Herrnhut by\u0142a zaanga\u017cowana w praktyczne wsparcie dla osadnik\u00f3w, a\u017c do ko\u0144ca swojego \u017cycia w 1726 roku.<\/p>\n<h3>\u0179r\u00f3d\u0142o<\/h3>\n<ol>\n<li>History of the Moravian Church \u2013 Joseph Edmund Hutton, Moravian Publication Office, London 1909.<\/li>\n<li>Moc s v\u00fdsosti. Greenfield, John. Praha 1936.<\/li>\n<li>Count Zinzendorf and the spirit of the Moravians. Paul Wemmer, Salem Publishing Solution Incorporated 2013.<\/li>\n<\/ol>\n<p>Linki<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/szukajacboga.pl\/moja-historia\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Historie &#8230;<\/a><\/p>\n<p>1. <a href=\"http:\/\/magdalenenstift.de\/galerie\/index.php\/Proepste\/Stiftsgruenderin-Freifrau-von-Gersdorf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Obraz Henrietta Catherine von Gersdorf .<\/a><\/p>\n<p>2. <a href=\"http:\/\/www.evlks.de\/doc\/PK_Gerstorff_A6.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Obraz Henrietta Catherine von Gersdorf\u00a0 (2).<\/a><\/p>\n<p>3. <a href=\"http:\/\/saebi.isgv.de\/biografie\/Henriette_Katharina_von_Gersdorf_(1648-1726)\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Obraz i informacje o Henrietta Catherine von Gersdorf. <\/a><\/p>\n<p>4. <a href=\"http:\/\/www.alt-herrnhut.de\/displayimage.php?album=91&amp;\u2213pos=4\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Katharinenhof z 1940r. <\/a><\/p>\n<p>5. <a href=\"http:\/\/www.alt-herrnhut.de\/displayimage.php?album=91&amp;pos=44\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Pa\u0142ac w 1940r. <\/a><\/p>\n<p>6. <a href=\"http:\/\/saebi.isgv.de\/biografie\/Nikol_von_Gersdorf_(1629-1702)\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Obraz m\u0119\u017ca i biografia, Nikol von Gersdorf (1629-1702).<\/a><span class=\"irc_su\" dir=\"ltr\"><br \/>\n<\/span><\/p>\n<p>7. <a href=\"http:\/\/www.diakoniewerk-oberlausitz.de\/startseite.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Katharinenhof obecnie. <\/a><\/p>\n<p>8. <a href=\"https:\/\/vimeo.com\/106728385\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Film &#8211; Herrnhut, Grosshenerrsdorf, Berthelsdorf.<\/a><\/p>\n<p>9. <a href=\"https:\/\/szukajacboga.pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Szukaj\u0105c Boga.<\/a><\/p>\n<p>10. <a href=\"http:\/\/gesichter-der-reformation.eu\/files\/gdr\/content\/downloads\/pl_przewodnik_po_zabytkach_reformacji.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Przewodnik po zabytkach reformacji na \u0141u\u017cycach G\u00f3rnych i Dolnym \u015al\u0105sku.<\/a><\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>By\u0142a jedn\u0105 z najwybitniejszych kobiet na \u0141u\u017cycach G\u00f3rnych, kt\u00f3re \u017cy\u0142y na przestrzeni minionych wiek\u00f3w. Baronowa, \u017cona zarz\u0105dcy \u0141u\u017cyc G\u00f3rnych, ambasadorka pietyzmu, biblijna chrze\u015bcijanka, matka gminy chrze\u015bcija\u0144skiej Braci Morawskich w Herrnhut,\u00a0 babcia hrabiego Nikolausa Ludwiga von Zinzendorfa (ojca ruchu misyjnego Braci Morawskich). Znamienita posta\u0107 okresu baroku, kt\u00f3rej wp\u0142yw na histori\u0119 ko\u015bcio\u0142a trwa do dnia dzisiejszego, a [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8080,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"video","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","ngg_post_thumbnail":0},"categories":[198,384,307,312,314,320,1142],"tags":[1119,1120,1121,292,1122,1123,1124,1125,1126,296,297,1127,1128,1129,1130,300,301,603,1131,1132,1133,309,311,1134,1135,1136,322,1137,1138,1139,325,327,1140,1141],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8077"}],"collection":[{"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=8077"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/8077\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=8077"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=8077"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=8077"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}