{"id":7024,"date":"2016-10-22T19:30:59","date_gmt":"2016-10-22T17:30:59","guid":{"rendered":"http:\/\/instytutdidaskalos.pl\/?p=7024"},"modified":"2016-10-22T19:30:59","modified_gmt":"2016-10-22T17:30:59","slug":"pobiedna-niem-wigandsthal","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/?p=7024","title":{"rendered":"Pobiedna (niem. Wigandsthal)."},"content":{"rendered":"<p>Dzisiejszym celem naszej podr\u00f3\u017cy w odkrywaniu historii protestant\u00f3w jest miejscowo\u015b\u0107 Pobiedna, po\u0142o\u017cona przy granicy z Czesk\u0105 Republik\u0105, blisko \u015awieradowa-Zdroju, w gminie Le\u015bna, w powiecie luba\u0144skim, u podn\u00f3\u017ca G\u00f3r Izerskich.\u00a0 Jest to miejscowo\u015b\u0107, w kt\u00f3rej wielu protestant\u00f3w znalaz\u0142o sw\u00f3j drugi dom.<!--more--><\/p>\n<h3>Informacje historyczne<\/h3>\n<p>Pocz\u0105tki Pobiednej si\u0119gaj\u0105 XIII wieku. Rok 1667 wskazuje si\u0119 jako pocz\u0105tek narodzin miejscowo\u015bci. W tym okresie Pobiedna nale\u017ca\u0142a do Saksonii i znajdowa\u0142a si\u0119 blisko granicy ze \u015al\u0105skiem (b\u0119d\u0105cym w r\u0119kach Habsburg\u00f3w), wytyczonej wzd\u0142u\u017c rzeki Kwisa. W okresie po wojnie trzydziestoletniej (1618-1648) tysi\u0105ce chrze\u015bcijan protestanckich z Czech zmuszonych zosta\u0142o do ucieczki z powodu prze\u015bladowa\u0144 religijnych, prowadzonych przeciwko nim w ramach rzymskokatolickiej kontrreformacji. Dzi\u0119ki dobrodusznemu ewangelickiemu w\u0142a\u015bcicielowi Wigandowi von Gersdorf, setki emigrant\u00f3w znalaz\u0142o w jego dobrach drugi dom i wolno\u015b\u0107 praktykowania kultu religijnego, zamieszkuj\u0105c w Pobiednej lub zak\u0142adaj\u0105c nowe osady.<\/p>\n<p>W roku 1666 powsta\u0142 w Pobiednej nowy rynek i ulica Ko\u015bcielna, a w listopadzie 1667 roku nowa osada liczy\u0142a 100 budynk\u00f3w mieszkalnych. W tym te\u017c roku miejscowo\u015b\u0107 naby\u0142a prawa miejskie. W roku 1668 wybudowano ratusz.<\/p>\n<p>Mieszka\u0144cy byli bardzo przedsi\u0119biorczy, a dzi\u0119ki nim miasto do\u015bwiadczy\u0142o rozkwitu gospodarczego. Nast\u0105pi\u0142 rozw\u00f3j rzemios\u0142a tkackiego, farbowania p\u0142\u00f3tna, obr\u00f3bki sukna (folowanie sukna), g\u00f3rnictwa (wydobycie rud cyny), szlifowania kamieni szlachetnych, produkcji i szlifowania szk\u0142a, produkcji papieru, czy produkcja piwa.<\/p>\n<p>Przez prawie sto lat po wojnie trzydziestoletniej do Pobiednej na nabo\u017ce\u0144stwa licznie przybywali ewangeliczni chrze\u015bcijanie ze \u015al\u0105ska. Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Pobiednej pe\u0142ni\u0142 wtedy rol\u0119 <a href=\"http:\/\/instytutdidaskalos.pl\/historia-protestantow\/koscioly-ucieczkowe-i-graniczne-na-luzycach-gornych#more-4446\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">ko\u015bcio\u0142a granicznego<\/a>, poniewa\u017c na \u015al\u0105sku odebrano protestantom \u015bwi\u0105tynie (oko\u0142o 1100-1200) i na\u0142o\u017cono ca\u0142kowity zakaz praktykowania kultu religijnego. Tysi\u0105ce wiernych przybywa\u0142o z Kowar, Jeleniej G\u00f3ry, Szklarskiej Por\u0119by i \u015awieradowa-Zdroju na nabo\u017ce\u0144stwa niedzielne.<\/p>\n<p>W latach 1687-1692 ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 rozbudowany i dobudowana zosta\u0142a wie\u017ca (50 m wysoka). Budowla by\u0142a bardzo pi\u0119kna, a stare zdj\u0119cia mo\u017cna zobaczy\u0107 w galeriach poni\u017cej. Ko\u015bci\u00f3\u0142 w latach 60. lub 70. poprzedniego wieku zosta\u0142 zniszczony i zr\u00f3wnany z ziemi\u0105, pozosta\u0142a tylko ruina wie\u017cy na terenie obecnego cmentarza. W XIX wieku powsta\u0142y zak\u0142ady tkalnicze, kt\u00f3re przyczyni\u0142y si\u0119 do powstania nowych miejsc pracy i zwi\u0119kszenia zatrudnienia w tej bran\u017cy przemys\u0142u.<\/p>\n<h3>Co warto zobaczy\u0107?<\/h3>\n<p>W Pobiednej znajduje si\u0119 kilka atrakcji turystycznych, ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 jest zaniedbana. Do najciekawszych obiekt\u00f3w nale\u017cy:<\/p>\n<ul>\n<li>Pa\u0142ac z XVIII wieku, wybudowany w stylu barokowym, a przebudowany w XIX wieku. Pa\u0142ac po\u0142o\u017cony jest w parku otoczonym murem. Obiekt jest w\u0142asno\u015bci\u0105 prywatn\u0105 i jest niedost\u0119pny dla ruchu turystycznego.<\/li>\n<li>Zabudowania gospodarcze pa\u0142acu \u2013 zachowane s\u0105 w dobrym stanie, mo\u017cna wej\u015b\u0107 na ich teren.<\/li>\n<li>Ruiny wie\u017cy Wilhelma, kiedy\u015b obiekt po\u015bwi\u0119cony obserwacji nieba i rozwoju nauki, p\u00f3\u017aniej punkt widokowy po\u0142\u0105czony z baz\u0105 noclegowo-gastronomiczn\u0105, po roku 1945 rozszabrowany, zdewastowany i zniszczony. Wie\u017ca zosta\u0142a zaprojektowana przez <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Friedrich_Wilhelm_von_Reden\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">hrabiego Friedricha Wilhelma von Reden z Bukowca<\/a>, ministra Departamentu G\u00f3rnictwa i Hutnictwa w Prusach, tw\u00f3rcy przemys\u0142u na \u015al\u0105sku na prze\u0142omie XVIII &#8211; XIX wieku.<\/li>\n<li>Ewangelicki cmentarz, znajduj\u0105cy si\u0119 na terenie przy by\u0142ym ko\u015bciele ewangelickim. Pozosta\u0142o kilkadziesi\u0105t zrujnowanych grobowc\u00f3w dawnych mieszka\u0144c\u00f3w Pobiednej. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 posiada w miar\u0119 dobrze zachowane epitafia, stanowi\u0105 one obecnie warto\u015b\u0107 historyczn\u0105 miejscowo\u015bci. Poni\u017cej w galerii epitafia i p\u0142yty nagrobne cmentarza ewangelickiego s\u0105 szczeg\u00f3\u0142owo opisane.<\/li>\n<li>Wie\u017ca po ewangelickim ko\u015bciele znajduj\u0105cym si\u0119 na cmentarzu, w stanie ruiny, w jej murach znajduje si\u0119 kilka wmurowanych p\u0142yt.<\/li>\n<li>Kamienice na rynku i przy ulicach s\u0105siednich\u00a0 z XVIII wieku.<\/li>\n<\/ul>\n<h3>Linki<\/h3>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/szukajacboga.pl\/moja-historia\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Historie &#8230;<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.heimatarchiv-lauban.de\/bis-1945-der-kreis-lauban-seine-st%C3%A4dte-und-gemeinden\/052-meffersdorf-wigandsthal\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Archiwalne zdj\u0119cia Pobiednej <\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.glogow.pl\/okolice\/podstrony\/lubanski\/pobiedna.htm\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Galerie starych i wsp\u00f3\u0142czesnych zdj\u0119\u0107 Pobiednej<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/chwila.com\/pobiedna-wigandsthal\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Dawne zdj\u0119cia Pobiednej<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/www.dokumentyslaska.pl\/epitafia\/miejscowosci\/luban%20pobiedna.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Epitafia i p\u0142yty nagrobne cmentarza ewangelickiego w Pobiednej <\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/dolny-slask.org.pl\/556695,Pobiedna,Cmentarz_Komunalny_dawny_przykoscielny_cmentarz_ewangelicki.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Zdj\u0119cia istniej\u0105cych grobowc\u00f3w i nagrobk\u00f3w cmentarza ewangelickiego w Pobiednej<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/gesichter-der-reformation.eu\/files\/gdr\/content\/downloads\/pl_przewodnik_po_zabytkach_reformacji.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Przewodnik po zabytkach reformacji na \u0141u\u017cycach G\u00f3rnych i Dolnym \u015al\u0105sku.<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/szukajacboga.pl\/?gclid=CJOhxsrN1c4CFabhcgodg3MM0A\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">SzukajacBoga<\/a><\/li>\n<\/ul>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dzisiejszym celem naszej podr\u00f3\u017cy w odkrywaniu historii protestant\u00f3w jest miejscowo\u015b\u0107 Pobiedna, po\u0142o\u017cona przy granicy z Czesk\u0105 Republik\u0105, blisko \u015awieradowa-Zdroju, w gminie Le\u015bna, w powiecie luba\u0144skim, u podn\u00f3\u017ca G\u00f3r Izerskich.\u00a0 Jest to miejscowo\u015b\u0107, w kt\u00f3rej wielu protestant\u00f3w znalaz\u0142o sw\u00f3j drugi dom.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":7070,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","ngg_post_thumbnail":0},"categories":[198,312,320],"tags":[1111,1112,565,908,301,1113,37,871,1114,1115,604,471,313,542,1116,543,1117,210,327,936,1118],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7024"}],"collection":[{"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=7024"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/7024\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=7024"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=7024"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=7024"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}