{"id":5131,"date":"2014-04-12T16:49:43","date_gmt":"2014-04-12T14:49:43","guid":{"rendered":"http:\/\/instytutdidaskalos.pl\/?p=5131"},"modified":"2014-04-12T16:49:43","modified_gmt":"2014-04-12T14:49:43","slug":"wieza-niem-wiesa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/?p=5131","title":{"rendered":"Wie\u017ca (niem. Wiesa)"},"content":{"rendered":"

Miejscowo\u015b\u0107 po\u0142o\u017cona nad rzek\u0105 Kwis\u0105, granicz\u0105ca z Gryfowem \u015al\u0105skim, by\u0142a przez wiele lat wa\u017cnym o\u015brodkiem rozwoju pietyzmu na \u0141u\u017cycach G\u00f3rnych w Saksonii.<\/em><\/strong> Po zako\u0144czeniu wojny trzydziestoletniej sta\u0142a si\u0119 miejscowo\u015bci\u0105 graniczn\u0105 mi\u0119dzy Saksoni\u0105 a \u015al\u0105skiem.<\/p>\n

\"Pastor\u00f3wka<\/a>

Pastor\u00f3wka w Wie\u017cy Dolnej<\/p><\/div>\n

Wie\u017ca rozci\u0105ga si\u0119 wzd\u0142u\u017c drogi nr. 360 w kierunku Mirska. Jako wie\u015b nie odznacza si\u0119 niczym szczeg\u00f3lnym od wielu innych wsi tego regionu, kilkadziesi\u0105t dom\u00f3w, jedne nowe, drugie starsze, \u0142adne widoki na star\u00f3wk\u0119 Gryfowa \u015al\u0105skiego, g\u00f3ry Izerskie itp.<\/p>\n

<\/p>\n

Zabytki i historia<\/strong><\/p>\n

Nie zachowa\u0142y si\u0119 \u017cadne obiekty sakralne, jedynie ruina starego cmentarza ewangelickiego w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci wsi. Po zako\u0144czeniu II Wojny \u015awiatowej sta\u0142y jeszcze dwa ko\u015bcio\u0142y ewangelickie w Wie\u017cy G\u00f3rnej i Dolnej oraz pa\u0142ac z maj\u0105tkiem. Po ko\u015bciele z Dolnej Wie\u017cy pozosta\u0142 plac otoczony drzewami na kt\u00f3rym sta\u0142 z fragmentem drogi z kostki, kt\u00f3ra do niego prowadzi\u0142a. Drugi ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 zlokalizowany przy cmentarzu.<\/p>\n

Pierwsze wzmianki historyczne o istnieniu wsi pochodz\u0105 z ko\u0144ca XIII w. Przed 1945 rokiem Wie\u017ca by\u0142a podzielona na dwie cz\u0119\u015bci: Nieder-Wiesa (Wie\u017ca Dolna) i Ober-Wiesa (Wie\u017ca G\u00f3rna). Po zako\u0144czeniu wojny trzydziestoletniej (1618-1648) na \u015al\u0105sku rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 okrutna kontreformacja w ramach kt\u00f3rej odebrano ewangelikom oko\u0142o 1200 ko\u015bcio\u0142\u00f3w i zabroniono prowadzenia wszelkich kult\u00f3w religijnych. Od tego momentu Wie\u017ca sta\u0142a si\u0119 wa\u017cnym o\u015brodkiem religijnym na terenie Saksonii.<\/p>\n

Istniej\u0105cy ko\u015bci\u00f3\u0142 w Wie\u017cy G\u00f3rnej zwany \u201eko\u015bcio\u0142em ucieczkowym\u201d sta\u0142 si\u0119 miejscem duchowego pokrzepienia dla ewangelik\u00f3w z r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bci \u015al\u0105ska i Czech. Gdy w Gryfowie \u015al\u0105skim zosta\u0142 odebrany ewangelikom ko\u015bci\u00f3\u0142, wtedy Radni Miasta i mieszka\u0144cy sfinansowali i wybudowali w 1669 r. okaza\u0142y ko\u015bci\u00f3\u0142 w Dolnej Wie\u017cy, kt\u00f3ry zacz\u0105\u0142 s\u0142u\u017cy\u0107 ich potrzebom. Ko\u015bci\u00f3\u0142 ten nazywany by\u0142 \u201eko\u015bcio\u0142em granicznym\u201d.<\/p>\n

Mieszka\u0144cy Gryfowa \u015al\u0105skiego, aby wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w nabo\u017ce\u0144stwach ewangelickich za granic\u0105, musieli \u0142ama\u0107 cesarski dekret zakazuj\u0105cy uczestnictwa w nabo\u017ce\u0144stwach. Potajemnie przedostawali si\u0119 przez g\u00f3rsk\u0105 rzek\u0119 Kwis\u0119, a z\u0142apani przez austriackie wojska cesarskie p\u0142acili wysokie kary, cz\u0119sto byli torturowani i poddawani rekatolizacji. Taka sytuacja panowa\u0142a do 1740 roku, gdy \u015al\u0105sk sta\u0142 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 Prus, wtedy nast\u0105pi\u0142a wolno\u015b\u0107 wyznania.<\/p>\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Dolnej Wie\u017cy sta\u0142 si\u0119 miejscem o\u017cywienia religijnego, znanego jako centrum rozwoju pietyzmu na \u0141u\u017cycach G\u00f3rnych. W tym miejscu powsta\u0142o bardzo wiele pie\u015bni religijnych, powsta\u0142 wz\u00f3r spotka\u0144 modlitewnych, grup domowych i biblijnych, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 wzorcem dla nowo powstaj\u0105cych grup pietystycznych i gmin Braci Morawskich na terenie \u0141u\u017cyc G\u00f3rnych i poza ich granicami. Wielokrotnie kazania trwa\u0142y od 5 rano do 15,\u00a0 gdy gromadzili si\u0119 ludzie g\u0142odni S\u0142owa Bo\u017cego i szukaj\u0105cy realno\u015bci Bo\u017cej. Wi\u0119cej informacji na ten temat podam w nast\u0119pnym wpisie.<\/p>\n

Autor pie\u015bni z Wie\u017cy Dolnej<\/h3>\n

Najbardziej znanym w ca\u0142ym \u015bwiecie mieszka\u0144cem z Wie\u017cy (i Gryfowa \u015al\u0105skiego), by\u0142 pastor Johann Christoph Schwedler (1672 -1730), kt\u00f3ry pe\u0142ni\u0142 pos\u0142ug\u0119 duszpastersk\u0105 w ko\u015bciele w Dolnej Wie\u017cy.<\/p>\n

By\u0142 \u017carliwym pietyst\u0105 i chwalc\u0105 Boga Ojca i Jezusa Chrystusa. Napisa\u0142 oko\u0142o 800 pie\u015bni \u015bpiewanych do dzisiaj po ca\u0142ym \u015bwiecie oraz za\u0142o\u017cy\u0142 sierociniec. By\u0142 bliskim przyjacielem hrabiego Nikolausa von Zinzendorf z Herrnhut<\/a>, kt\u00f3ry znany jest obecnie w ca\u0142ym \u015bwiecie chrze\u015bcija\u0144skim jako \u201eojciec wsp\u00f3\u0142czesnych misji\u201d.<\/p>\n

Z ca\u0142ego zbioru pie\u015bni pastora Schwedlera w j\u0119zyku polskim uda\u0142o mi si\u0119 znale\u017a\u0107 tylko jedn\u0105 \u201eChcesz-li wiedzie\u0107, co ja wiem\u201d<\/a>. Znajduje si\u0119 ona w \u015apiewniku Pielgrzyma pod nr. 322 (str. 208).<\/p>\n

mapka lokalizacji miejscowo\u015bci<\/a><\/p>\n

Historie …<\/a><\/p>\n

szukajacBoga<\/a><\/p>\n

Przewodnik po zabytkach reformacji na \u0141u\u017cycach G\u00f3rnych i Dolnym \u015al\u0105sku.<\/a><\/p>\n\n

Linki:<\/strong><\/p>\n

    \n
  1. Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Dolnej Wie\u017cy w pe\u0142nej okaza\u0142o\u015bci<\/a><\/li>\n
  2. Widok na ko\u015bci\u00f3\u0142 w Dolnej Wie\u017cy<\/a><\/li>\n
  3. Wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a w Dolnej Wie\u017cy<\/a><\/li>\n
  4. Ko\u015bci\u00f3\u0142 w Dolnej Wie\u017cy<\/a><\/li>\n
  5. Archiwalne widok\u00f3wki i zdj\u0119cia Wie\u017cy<\/a>\u00a0 \u2013 nale\u017cy po lewej stronie wybra\u0107 miejscowo\u015b\u0107 Wie\u017ca<\/li>\n
  6. Archiwalne zdj\u0119cia Wie\u017cy z archiwum w Niemczech<\/a>– zdj\u0119cia pastor\u00f3w, kantor\u00f3w, ko\u015bcio\u0142\u00f3w w G\u00f3rnej i Dolnej Wie\u017cy, obrazy z ko\u015bcio\u0142a w Dolnej Wie\u017cy<\/li>\n<\/ol>\n

     <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Miejscowo\u015b\u0107 po\u0142o\u017cona nad rzek\u0105 Kwis\u0105, granicz\u0105ca z Gryfowem \u015al\u0105skim, by\u0142a przez wiele lat wa\u017cnym o\u015brodkiem rozwoju pietyzmu na \u0141u\u017cycach G\u00f3rnych w Saksonii. Po zako\u0144czeniu wojny trzydziestoletniej sta\u0142a si\u0119 miejscowo\u015bci\u0105 graniczn\u0105 mi\u0119dzy Saksoni\u0105 a \u015al\u0105skiem. Wie\u017ca rozci\u0105ga si\u0119 wzd\u0142u\u017c drogi nr. 360 w kierunku Mirska. Jako wie\u015b nie odznacza si\u0119 niczym szczeg\u00f3lnym od wielu innych wsi […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5145,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"video","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","ngg_post_thumbnail":0},"categories":[198,312,320],"tags":[193,292,194,196,600,601,602,584,534,138,301,603,604,471,311,473,605,606,607,608,609,475,610,326,327,211,611,547,612,548,571,550,551,613],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5131"}],"collection":[{"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5131"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5131\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5131"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5131"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5131"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}