{"id":4446,"date":"2013-11-29T23:46:43","date_gmt":"2013-11-29T22:46:43","guid":{"rendered":"http:\/\/instytutdidaskalos.pl\/?p=4446"},"modified":"2013-11-29T23:46:43","modified_gmt":"2013-11-29T22:46:43","slug":"koscioly-ucieczkowe-i-graniczne-na-luzycach-gornych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/?p=4446","title":{"rendered":"Ko\u015bcio\u0142y ucieczkowe i graniczne na \u0141u\u017cycach G\u00f3rnych"},"content":{"rendered":"

Podr\u00f3\u017cuj\u0105c przez \u0141u\u017cyce G\u00f3rne, na Dolnym \u015al\u0105sku, w miejscowo\u015bciach le\u017c\u0105cych nad lub w pobli\u017cu rzeki Kwisy spotyka si\u0119 ko\u015bcio\u0142y, kt\u00f3re w XVII i XVIII wieku by\u0142y nazywane granicznymi lub ucieczkowymi.<\/p>\n

Takie poj\u0119cia znajdujemy w przewodnikach, w mapach turystycznych, ksi\u0105\u017ckach historycznych, tablicach informacyjnych itp.<\/p>\n

<\/p>\n

Informacje historyczne<\/h3>\n

Gdy zako\u0144czy\u0142a si\u0119 wojna trzydziestoletnia (1618-1648) granic\u0119 mi\u0119dzy Saksoni\u0105 a \u015al\u0105skiem ustalono na rzece Kwisa. \u015al\u0105sk znalaz\u0142 si\u0119 w obr\u0119bie Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego, kt\u00f3rego w\u0142adcami byli Habsburgowie. Po zawarciu pokoju westfalskiego, cesarz rozpocz\u0105\u0142 na \u015al\u0105sku zakrojon\u0105 na masow\u0105 skal\u0119 okrutn\u0105 kontreformacj\u0119 (walk\u0119 z protestantyzmem na rzecz rzymskokatolicyzmu), prowadzon\u0105 przez Zakon Ksi\u0119\u017cy Jezuit\u00f3w, przy wsparciu w\u0142adz lokalnych. W dzia\u0142aniach tych w\u0142adze cesarskie dopuszcza\u0142y akty przemocy i gwa\u0142tu. Odebrano protestantom oko\u0142o 1100 ko\u015bcio\u0142\u00f3w, pastor\u00f3w wygnano, a ewangelicznym chrze\u015bcijanom zakazano prowadzenia kult\u00f3w.<\/p>\n

Nowa nadzieja i wytrwa\u0142o\u015b\u0107<\/h3>\n

W wyniku zaistnia\u0142ej potrzeby i troski o \u017cycie duchowe braci i si\u00f3str na \u015al\u0105sku, w Saksonii rozpocz\u0119to rozbudowywa\u0107 istniej\u0105ce przy granicy ko\u015bcio\u0142y ewangelickie. Rozbudowa polega\u0142a g\u0142\u00f3wnie na postawieniu balkon\u00f3w (empor) dwu i trzypi\u0119trowych, dzi\u0119ki kt\u00f3rym ko\u015bcio\u0142y mog\u0142y pomie\u015bci\u0107 po kilka tysi\u0119cy ludzi. Ko\u015bcio\u0142y takie rozpocz\u0119to nazywa\u0107 ucieczkowymi. Natomiast ko\u015bcio\u0142y wybudowane od podstaw przy granicy ze \u015al\u0105skiem zwano granicznymi. Na \u0141u\u017cycach G\u00f3rnych takie ko\u015bcio\u0142y istnia\u0142y w Pobiednej (zniszczony przez mieszka\u0144c\u00f3w po 1945r.), Wolimierzu, Giebu\u0142towie, Wie\u017cy ko\u0142o Gryfowa \u015al\u0105skiego (podpalony i zniszczony w latach 70 XXw.), Biedrzychowicach, Z\u0142otnikach, Ko\u015bcielniku, Ja\u0142owcu (zniszczony po 1945r.), Lubaniu (obecnie ko\u015bci\u00f3\u0142 lutera\u0144ski) i Tomis\u0142awiu.<\/p>\n

G\u0142odni S\u0142owa Bo\u017cego chrze\u015bcijanie, z nara\u017ceniem na represje i prze\u015bladowania z powodu zakaz\u00f3w, w\u0119drowali nawet po kilkadziesi\u0105t kilometr\u00f3w pod os\u0142on\u0105 nocy na nabo\u017ce\u0144stwa, np. do ko\u015bcio\u0142a w Pobiednej przybywali wierni z Jeleniej G\u00f3ry i okolic, a do Tomis\u0142awia z Boles\u0142awca, Chojnowa i okolic. Ko\u015bcio\u0142y te pe\u0142ni\u0142y swoj\u0105 funkcj\u0119 do 1741 roku, gdy Prusy przej\u0119\u0142y \u015al\u0105sk, wtedy nast\u0105pi\u0142a wolno\u015b\u0107 wyznania.<\/p>\n

Z ko\u015bcio\u0142ami ucieczkowymi i granicznymi spotykamy si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w innych rejonach Dolnego \u015al\u0105ska. Aby zrozumie\u0107 lokalizacj\u0119 tych ko\u015bcio\u0142\u00f3w nale\u017cy zapozna\u0107 si\u0119 z przebiegiem granic po wojnie trzydziestoletniej.\u00a0 Przyk\u0142adami ko\u015bcio\u0142\u00f3w ucieczkowych i granicznych z teren\u00f3w poza \u0141u\u017cycami G\u00f3rnymi s\u0105: ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki w Twardocicach,\u00a0 Pielgrzymce, Nowej Wsi Grodziskiej, Ko\u015bcielcu, Starych Drzewcach, Trz\u0119sowie, Gawronkach, Orsku, K\u0119b\u0142owie, W\u0105soszy, Szlichtingowej, Obornikach \u015al\u0105skich itp.<\/p>\n

Ko\u015bcio\u0142y ucieczkowe i graniczne na terenie \u0141u\u017cyc G\u00f3rnych s\u0105 per\u0142ami historii i \u015bwiadectwem o ciemnym okresie dziej\u00f3w \u015al\u0105ska. Przypominaj\u0105 o ludziach, kt\u00f3rzy ponie\u015bli wysok\u0105 cen\u0119, aby by\u0107 wiernym swojemu sumieniu i Bo\u017cemu S\u0142owu.<\/p>\n

Historie …<\/a><\/p>\n

Przewodnik po zabytkach reformacji na \u0141u\u017cycach G\u00f3rnych i Dolnym \u015al\u0105sku.<\/a><\/p>\n\n

Ciekawe linki:<\/h3>\n