{"id":3361,"date":"2013-04-14T23:03:59","date_gmt":"2013-04-14T21:03:59","guid":{"rendered":"http:\/\/instytutdidaskalos.pl\/?p=3361"},"modified":"2013-04-14T23:03:59","modified_gmt":"2013-04-14T21:03:59","slug":"twardocice-niem-harpersdorf","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/?p=3361","title":{"rendered":"Twardocice (niem. Harpersdorf)"},"content":{"rendered":"<p>Miejscowo\u015b\u0107 i okoliczne wioski zamieszkiwane by\u0142y przez \u00a0chrze\u015bcijan nazywanych \u201eWyznawcy Chwa\u0142y Chrystusa\u201d lub powszechnie\u00a0 Szwenkfeldy\u015bci. Tereny te sta\u0142y si\u0119 dla nich schronieniem w czasie prze\u015bladowa\u0144.<\/p>\n<p>Twardocice po\u0142o\u017cone s\u0105 pomi\u0119dzy Lw\u00f3wkiem \u015al\u0105skim a Z\u0142otoryj\u0105. W miejscowo\u015bci dominuj\u0105 ruiny ewangelickiego ko\u015bcio\u0142a, b\u0119d\u0105cego jednym z najwi\u0119kszych wiejskich ko\u015bcio\u0142\u00f3w Dolnego \u015al\u0105ska, kt\u00f3ry posiada\u0142 2400 miejsc siedz\u0105cych. W pocz\u0105tkach XVIII w. gromadzi\u0142o si\u0119 w nim do 11 000 os\u00f3b wed\u0142ug niekt\u00f3rych \u017ar\u00f3de\u0142, gdy pe\u0142ni\u0142 on rol\u0119 ko\u015bcio\u0142a ucieczkowego.<\/p>\n<p>W 1554r. w Twardocicach, Bielance, Czaplach, D\u0142u\u017ccu, Sobocie i Proboszczowie osiedlili si\u0119 chrze\u015bcijanie, kt\u00f3rych przyw\u00f3dc\u0105 by\u0142 \u015bl\u0105ski reformator &#8211; Caspar Schwenckfeld von Ossing.<br \/>\n<!--more--><\/p>\n<h3>Caspar Schwenckfeld von Ossing<\/h3>\n<p><a href=\"http:\/\/commons.wikimedia.org\/wiki\/File%3AKaspar-Schwenkfeld.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"alignright\" src=\"\/\/upload.wikimedia.org\/wikipedia\/commons\/thumb\/1\/1e\/Kaspar-Schwenkfeld.jpg\/256px-Kaspar-Schwenkfeld.jpg\" alt=\"Kaspar-Schwenkfeld\" width=\"256\" height=\"330\" \/><\/a><\/p>\n<p>Posta\u0107 zapomniana w Europie przez wieki, obecnie prze\u017cywa sw\u00f3j renesans. Kiedy\u015b prze\u015bladowany, a obecnie uznawany za jednego ze znamienitszych \u015bl\u0105skich przedstawicieli reformacji. Urodzi\u0142 si\u0119 1490r. w Osieku ko\u0142o Lubina, a zmar\u0142 10 grudnia 1561r. w Ulm.<\/p>\n<p>Nawr\u00f3ci\u0142 si\u0119 podczas \u201eNawiedzenia Pa\u0144skiego\u201d w 1519r., do\u015bwiadczaj\u0105c realno\u015bci \u00a0i blisko\u015bci Zbawiciela Jezusa Chrystusa. By\u0142 uczniem Marcina Lutra. Od 1521r. jako kaznodzieja rozpocz\u0105\u0142 g\u0142osi\u0107 nauki Lutra na \u015al\u0105sku. Dzi\u0119ki niemu ksi\u0105\u017c\u0119 legnicki Fryderyk II nawr\u00f3ci\u0142 si\u0119 na luteranizm i uczyni\u0142 go wyznaniem pa\u0144stwowym. W tym czasie Caspar by\u0142 radc\u0105 dworu ksi\u0119cia, przyczyni\u0142 si\u0119 do powstania protestanckiego uniwersytetu legnickiego.<\/p>\n<p>Jego pragnieniem by\u0142o widzie\u0107 powr\u00f3t \u00a0Ko\u015bcio\u0142a do wzorca opisanego w Nowym Testamencie. Nauka i dzia\u0142ania Caspara kierowa\u0142y si\u0119 w stron\u0119 reformacji \u017cycia, wolno\u015bci wyznania i tolerancji religijnej. Chcia\u0142 rozdzielenia Ko\u015bcio\u0142a od pa\u0144stwa, budowania bliskiej spo\u0142eczno\u015bci z Jezusem Chrystusem, uwa\u017ca\u0142, \u017ce wiara powinna by\u0107 \u017cywym do\u015bwiadczeniem w \u017cyciu chrze\u015bcijan. Dostrzega\u0142 potrzeb\u0119 rozwoju na duchowej drodze, a w swoich nauczaniach kierowa\u0142 si\u0119 ku spo\u0142eczno\u015bci chrze\u015bcijan z r\u00f3\u017cnych ko\u015bcio\u0142\u00f3w, uznaj\u0105cych Jezusa Chrystusa jako Zbawiciela i Pana, aby po\u0142\u0105czy\u0107 Ko\u015bci\u00f3\u0142 chrze\u015bcija\u0144ski.<\/p>\n<p>On i jego na\u015bladowcy wspierali zrodzony ruch reformacyjny nazywany \u201eReformacja \u00a0 \u015arodkowej Drogi\u201d oraz tworzyli grupy biblijne. \u201eDrog\u0105 \u015arodka\u201d by\u0142a droga duchowa, kt\u00f3r\u0105 jest Jezus Chrystus (E. Jana 14:6). Jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 i osobiste do\u015bwiadczenia z Bogiem wp\u0142yn\u0119\u0142y w przysz\u0142o\u015bci na rozw\u00f3j pietyzmu i purytanizmu.<\/p>\n<p>W po\u0142owie XVI w. liczba jego zwolennik\u00f3w na \u015al\u0105sku wynosi\u0142a tysi\u0105ce. Od pocz\u0105tku do\u015bwiadczali prze\u015bladowa\u0144 ze strony ko\u015bcio\u0142a katolickiego, lutera\u0144skiego i w\u0142adz \u015bwieckich, dlatego przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 czasu ich spotkania odbywa\u0142y si\u0119 potajemnie.<\/p>\n<p>W wyniku prze\u015bladowa\u0144 na terenie \u015al\u0105ska, wielu schwenckfeldyst\u00f3w osiedli\u0142o si\u0119 w\u00a0 Twardocicach i we wspomnianych wcze\u015bniej miejscowo\u015bciach, znajduj\u0105c wzgl\u0119dny spok\u00f3j. Liczba wyznawc\u00f3w w tym regionie wynosi\u0142a oko\u0142o 1300 \u2013 1500.<\/p>\n<h3>Prze\u015bladowania<\/h3>\n<p>Schwenckfeldy\u015bci\u00a0mieli bardzo dobr\u0105 opini\u0119 w spo\u0142ecze\u0144stwie z powodu pracowito\u015bci, \u017cyciowej moralno\u015bci i skromno\u015bci.<\/p>\n<p>Gdy Karol VI Habsburg w 1711r. zasiad\u0142 na tronie jako cesarz \u015awi\u0119tego Cesarstwa Rzymskiego, rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 proces osi\u0105gania jedno\u015bci religijnej ko\u015bcio\u0142a katolickiego oraz niszczenia o\u015brodk\u00f3w protestanckich. W ramach kontrreformacji ruszy\u0142a w 1719r. w Twardocicach misja katolicka jezuit\u00f3w. Na rozkaz cesarza przyby\u0142o dw\u00f3ch ksi\u0119\u017cy jezuit\u00f3w, kt\u00f3rych zadaniem by\u0142o nawr\u00f3cenie schwenckfeldyst\u00f3w na rzymsko-katolicyzm. Sk\u0142\u00f3cili\u00a0 schwenckfeldyst\u00f3w i luteran ze sob\u0105, niszcz\u0105c \u0142ad spo\u0142eczny. Schwenckfeldy\u015bci obowi\u0105zkowo musieli ucz\u0119szcza\u0107 na nauki, a za niestawienie si\u0119 p\u0142acili wysokie kary, za kt\u00f3re wybudowano ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki. Ich ma\u0142\u017ce\u0144stwa uznano za niewa\u017cne oraz zakazano zwi\u0105zk\u00f3w mieszanych z luteranami. Chrzest m\u00f3g\u0142 by\u0107 tylko katolicki, dzieci do chrztu odprowadza\u0142o wojsko cesarskie.\u00a0 Nad sierotami sprawowano specjalny nadz\u00f3r, wychowuj\u0105c je na katolik\u00f3w. Zakazane ksi\u0105\u017cki i pisma by\u0142y konfiskowane, a praktyki religijne \u015bci\u015ble zakazane. Cz\u0119sto zakuwano ich w dyby i stawiano pod pr\u0119gierzem, tych co odmawiali wykonywania rozkaz\u00f3w wi\u0119ziono w zamkach ksi\u0105\u017c\u0119cych w Legnicy, Jaworze oraz Grod\u017acu. Nawet skazywani byli jako niewolnicy na galery. Nie mogli sprzedawa\u0107 swojej w\u0142asno\u015bci, ani kupowa\u0107 ziemi, czy gospodarstw. Mieli zakaz opuszczania miejsc zamieszkania bez specjalnego zezwolenia. Zakazano im grzebania zmar\u0142ych na lokalnym cmentarzu w tzw. \u015bwi\u0119conej ziemi (taki zakaz dotyczy\u0142 tylko samob\u00f3jc\u00f3w i kryminalist\u00f3w), co oznacza\u0142o, \u017ce nie mogli by\u0107 pochowani w obrz\u0105dku chrze\u015bcija\u0144skim.\u00a0 Dlatego zmar\u0142ych chowano w lasach i na polach, poza granicami wsi (podaje si\u0119, \u017ce w latach 1720-1740 pochowano 200 \u2013 300 os\u00f3b).\u00a0 Na pami\u0105tk\u0119 tych wydarze\u0144 w roku 1863 zosta\u0142 wystawiony pomnik.<\/p>\n<h3>Ucieczka<\/h3>\n<p>B\u0119d\u0105c zdesperowanymi z powodu prze\u015bladowa\u0144 i utrudnie\u0144, uniemo\u017cliwiaj\u0105cych \u017cycie, liderzy wsp\u00f3lnoty potajemnie skontaktowali si\u0119 z hrabi\u0105 Nicholasem Ludwigiem von Zinzendorf w Saksonii, kt\u00f3ry zaoferowa\u0142 im schronienie w Herrnhut oraz w Berthelsdorf. Od lutego 1726r. \u00a0ponad 500 wiernych nocami opu\u015bci\u0142o swoje posiad\u0142o\u015bci, maj\u0105c na sobie tylko ubranie i to, co mogli unie\u015b\u0107 na plecach oraz w r\u0119kach.<\/p>\n<p>W Herrnhut byli tolerowani\u00a0 i \u017cyli spokojnie. W roku 1733 zmar\u0142 w\u0142adca Saksonii, kt\u00f3ry zezwoli\u0142 im, by mogli \u017cy\u0107 na ziemiach hrabiego. Wykorzystuj\u0105c ten fakt, jezuici ze \u015al\u0105ska prosili nowego w\u0142adc\u0119 Saksonii\u00a0 o wydanie schwenckfeldyst\u00f3w (jako zbieg\u00f3w\/uciekinier\u00f3w).\u00a0 Schwenckfeldy\u015bci podj\u0119li szybk\u0105 decyzj\u0119 o znalezieniu nowego miejsca schronienia, nie czekaj\u0105c na decyzj\u0119 nowego w\u0142adcy Saksonii. Zdecydowali uda\u0107 si\u0119 do Pensylwanii, kt\u00f3ra ju\u017c by\u0142a domem schronienia dla wielu Niemc\u00f3w, poszukuj\u0105cych wolno\u015bci religijnej. W Wielkanocny poniedzia\u0142ek 20\u00a0 kwietnia 1734r. pierwsza grupa opu\u015bci\u0142a Berthelsdorf\u00a0 i uda\u0142a si\u0119 w podr\u00f3\u017c rzek\u0105 \u0141ab\u0105 i przez Dani\u0119 przyby\u0142a w maju do Holandii. Holenderscy menonici udzieli im schronienia, dali \u017cywno\u015b\u0107 i sfinansowali podr\u00f3\u017c statkiem do Ameryki. Najwi\u0119ksza grupa\u00a0 21 czerwca 1734 r. wyp\u0142yn\u0119\u0142a na\u00a0 statku \u201eSt. Andrew\u201d . Przyp\u0142yn\u0119li 22 wrze\u015bnia 1734r. do portu w Filadelfii. W sumie do 1737r. przyp\u0142yn\u0119\u0142o do Ameryki sze\u015b\u0107 grup. Razem by\u0142o to 209 os\u00f3b.<\/p>\n<h3>Na ziemi wolno\u015bci religijnej<\/h3>\n<p>Obecnie Ko\u015bci\u00f3\u0142 Schwenkfelder\u00f3w (Schwenkfelder Church) posiada sze\u015b\u0107 wsp\u00f3lnot (oko\u0142o 2800 wiernych), a liczb\u0119 209 potomk\u00f3w ocenia si\u0119 na oko\u0142o 500\u00a0000 os\u00f3b. W utworzonej bibliotece i centrum dziedzictwa (Schwenkfelder Library- Heritage Center) zgromadzono dzie\u0142a teologiczne reformatora w 19 tomach, maj\u0105cych 18\u00a0000 stron. Znalaz\u0142y si\u0119 w nich 1252 dokumenty, zawieraj\u0105ce 408 tekst\u00f3w teologicznych. Ponadto znajduj\u0105 si\u0119 tam liczne ksi\u0105\u017cki, grafiki, publikacje Schwenkfelder\u00f3w, akty chrztu, \u015bwiadectwa ma\u0142\u017ce\u0144stw, zgon\u00f3w i inne dokumenty z przesz\u0142o\u015bci.<\/p>\n<p>Po przyje\u017adzie 24 wrze\u015bnia 1734r. zorganizowali Dzie\u0144 Dzi\u0119kczynienia za bezpieczny przyjazd na ziemi\u0119 tolerancji religijnej. Od tamtego dnia co roku obchodz\u0105 Dzie\u0144 Dzi\u0119kczynienia 24.09,\u00a0 i jest to najstarsze ci\u0105gle obchodzone \u015bwi\u0119to w Stanach Zjednoczonych.<\/p>\n<p>Pocz\u0105tkowo poszukiwali miejsca, gdzie\u00a0 mogliby zamieszka\u0107\u00a0 razem. Ostatecznie zamieszkali pomi\u0119dzy Filadelfi\u0105 a Allentown w Pensylwanii.<\/p>\n<h3>Linki:<\/h3>\n<p><a href=\"https:\/\/instytutdidaskalos.pl\/historia-protestantow\/pomnik-przy-bydlecej-drodze-w-twardocicach?preview=true&amp;preview_id=9606&amp;preview_nonce=9b5e4d7297&amp;post_format=video\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Pomnik przy &#8222;bydl\u0119cej drodze&#8221; w Twardocicach<\/a> &#8211; drugi wpis o Szwenkfeldystach.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/instytutdidaskalos.pl\/historia-protestantow\/exodus-schwenckfeldystow-z-twardocic-do-berthelsdorf?preview=true&amp;preview_id=7767&amp;preview_nonce=1f06988146&amp;post_format=video\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Exodus Schwenckfeldyst\u00f3w z Twardocic do Berthelsdorf<\/a> &#8211; trzeci wpis o Szwenkfeldystach.<\/p>\n<p>1. <a href=\"https:\/\/dolny-slask.org.pl\/515575,Twardocice,Pomnik_schwenckfeldystow.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Stary pomnik przed 1945 rokiem ku czci pochowanych na polach i w lasach &#8211; galeria.<\/a><\/p>\n<p>1.1. <a href=\"https:\/\/schwenkfelderexilesociety.files.wordpress.com\/2012\/04\/2003-twardocice-lh6.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Pomnik po odrestaurowaniu -2003 rok.<\/a><\/p>\n<p>1.2. <a href=\"https:\/\/dolny-slask.org.pl\/679435,foto.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Tre\u015b\u0107 na pomniku. <\/a><\/p>\n<p>2. <a href=\"http:\/\/naszesudety.pl\/foto\/schwen01.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Ucieczka z Twardocic.<\/a><\/p>\n<p>3. <a href=\"http:\/\/naszesudety.pl\/foto\/schwen02.jpg\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Obraz dotarcia do portu w USA.<\/a><\/p>\n<p>4. Ko\u015bci\u00f3\u0142 Schwenkfeldyst\u00f3w w USA &#8211; <a href=\"http:\/\/www.centralschwenkfelder.com\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">www.centralschwenkfelder.com<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/user\/centralschwenkfelder\/videos\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Kana\u0142 Schwenkfeldyst\u00f3w na youtube.<\/a><\/p>\n<p>5. Biblioteka i Centrum Dziedzictwa w USA &#8211;\u00a0<a href=\"http:\/\/schwenkfelder.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> www.schwenkfelder.com<\/a><\/p>\n<p>6. <a href=\"http:\/\/szukajacboga.pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">SzukajacBoga<\/a><\/p>\n<p class=\"watch-title-container\">7. <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=CAAKT6FxStU\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Prezentacja <\/a><span id=\"eow-title\" class=\"watch-title\" dir=\"ltr\" title=\"Schwenkfelder Library &amp; Heritage Center Orientation Video\"><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=CAAKT6FxStU\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Schwenkfelder Library &amp; Heritage Center w USA.<\/a><br \/>\n<\/span><\/p>\n<p class=\"watch-title-container\">8. <a href=\"https:\/\/szukajacboga.pl\/moja-historia\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Historie \u2026<\/a><\/p>\n<p class=\"watch-title-container\">9. <a href=\"https:\/\/schwenkfelderexilesociety.org\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">The Society of the Descendants of the Schwenkfeldian Exiles<\/a> &#8211; Stowarzyszenie wygnanych potomk\u00f3w Schwenkfeldyst\u00f3w, strona posiada ciekawe dokumenty np. listy os\u00f3b wszystkich emigrant\u00f3w z przyby\u0142ych do USA statk\u00f3w, obrazy itp.<\/p>\n<p class=\"watch-title-container\">10. <a href=\"http:\/\/gesichter-der-reformation.eu\/files\/gdr\/content\/downloads\/pl_przewodnik_po_zabytkach_reformacji.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Przewodnik po zabytkach reformacji na \u0141u\u017cycach G\u00f3rnych i Dolnym \u015al\u0105sku.<\/a><\/p>\nngg_shortcode_0_placeholder\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Miejscowo\u015b\u0107 i okoliczne wioski zamieszkiwane by\u0142y przez \u00a0chrze\u015bcijan nazywanych \u201eWyznawcy Chwa\u0142y Chrystusa\u201d lub powszechnie\u00a0 Szwenkfeldy\u015bci. Tereny te sta\u0142y si\u0119 dla nich schronieniem w czasie prze\u015bladowa\u0144. Twardocice po\u0142o\u017cone s\u0105 pomi\u0119dzy Lw\u00f3wkiem \u015al\u0105skim a Z\u0142otoryj\u0105. W miejscowo\u015bci dominuj\u0105 ruiny ewangelickiego ko\u015bcio\u0142a, b\u0119d\u0105cego jednym z najwi\u0119kszych wiejskich ko\u015bcio\u0142\u00f3w Dolnego \u015al\u0105ska, kt\u00f3ry posiada\u0142 2400 miejsc siedz\u0105cych. W pocz\u0105tkach XVIII [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3800,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","ngg_post_thumbnail":0},"categories":[198,312,320,477],"tags":[465,466,467,468,194,195,196,300,138,303,469,470,37,471,472,200,473,201,313,321,474,475,208,209,476,478,210,479,327,480,481,482,483,328,214,484,485],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3361"}],"collection":[{"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3361"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3361\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3361"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3361"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3361"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}