{"id":11640,"date":"2021-01-15T19:47:06","date_gmt":"2021-01-15T18:47:06","guid":{"rendered":"https:\/\/instytutdidaskalos.pl\/?p=11640"},"modified":"2021-01-15T19:47:06","modified_gmt":"2021-01-15T18:47:06","slug":"kosciol-laski-w-miliczu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/?p=11640","title":{"rendered":"Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u0141aski w Miliczu"},"content":{"rendered":"<p>W ramach realizacji planu cyklu&nbsp; wycieczek historycznych po\u015bwi\u0119conym Ko\u015bcio\u0142om \u0141aski, tym razem udajemy si\u0119 do Milicza. Obiekt jest zlokalizowany w centrum miasta przy ulicy Spacerowej 2 i nale\u017cy do grupy sze\u015bciu ewangelickich Ko\u015bcio\u0142\u00f3w \u0141aski powsta\u0142ych na pocz\u0105tku XVIII wieku w \u017baganiu, Ko\u017cuchowie, Jeleniej G\u00f3rze, Kamiennej G\u00f3rze i Cieszynie. <!--more--><\/p>\n<h3>Informacje historyczne<\/h3>\n<p>Po zako\u0144czeniu wojny trzydziestoletniej&nbsp; (1618-1648) \u015al\u0105sk znalaz\u0142 si\u0119 w r\u0119kach cesarskiego rodu Habsburg\u00f3w, kt\u00f3rzy rozpocz\u0119li kontrreformacj\u0119, czyli podj\u0119cie wszelkich dzia\u0142a\u0144 maj\u0105cych na celu przywr\u00f3cenie rzymskokatolicyzmu jako denominacji jedynie dozwolonej. Wszystkie ko\u015bcio\u0142y i kaplice zosta\u0142y odebrane niekatolikom, a po 1676 roku tak\u017ce na terenie ksi\u0119stwa Legnicko-Brzesko-Wo\u0142owskiego po \u015bmierci ostatniego piasta b\u0119d\u0105cego chrze\u015bcijaninem wyznania kalwi\u0144skiego. Pastorzy i kaznodzieje wraz z ich rodzinami zostali wygnani ze \u015al\u0105ska. Po sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu latach prze\u015bladowa\u0144 religijnych aby zako\u0144czy\u0107 istniej\u0105c\u0105 sytuacj\u0119 na terenie \u015al\u0105ska pojawi\u0142y si\u0119 wojska szwedzkie. Kr\u00f3l Szwecji Karol XII Witellsbach wymusi\u0142 zawarcie z cesarzem J\u00f3zefem I Habsburgiem umow\u0119 zwan\u0105 \u201erecesem egzekucyjnym\u201d w dniu 27.01.1709 roku we Wroc\u0142awiu (aneks do ugody altransztadzkiej), na mocy kt\u00f3rej cesarz wyda\u0142 zezwolenie na wybudowanie sze\u015bciu Ko\u015bcio\u0142\u00f3w \u0141aski za odpowiedni\u0105 kwot\u0119 pieni\u0119dzy oraz zwrot 121 ko\u015bcio\u0142\u00f3w z oko\u0142o 1000 odebranych wcze\u015bniej.<\/p>\n<h3>O budynku ko\u015bcio\u0142a<\/h3>\n<p>Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u0141aski w Miliczu zosta\u0142 wybudowany w latach 1707-1714, budowniczym i projektantem by\u0142 Gottfried Hoffman z Ole\u015bnicy. Projekt by\u0142 wzorowany na bazie ko\u015bcio\u0142a pokoju w \u015awidnicy. W\u0142a\u015bciciel ziemski, hrabia Joachim Wilhelm von Maltzan b\u0119d\u0105cy ewangelikiem by\u0142 g\u0142\u00f3wn\u0105 osob\u0105 zaanga\u017cowan\u0105 w realizacj\u0119 projektu budowy \u015bwi\u0105tyni i jednym z najwa\u017cniejszych jego sponsor\u00f3w. Plac pod budow\u0119 ko\u015bcio\u0142a wyznaczono 21 kwietnia 1709 roku, a pierwsze uroczyste nabo\u017ce\u0144stwo odby\u0142o si\u0119 21.06.1709 roku na wyznaczonej dzia\u0142ce budowlanej. Nieca\u0142e cztery miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej 9.10.1709 roku w prowizorycznym ko\u015bciele na czas budowy odprawiono pierwsze nabo\u017ce\u0144stwo. \u015awi\u0105tynia wzniesiona zosta\u0142a na planie krzy\u017ca greckiego z wie\u017c\u0105 o wysoko\u015bci 59, obecnie wysoko\u015b\u0107 wynosi 46m. Wewn\u0105trz posiada\u0142a trzy pi\u0119tra empor i 2000 miejsc siedz\u0105cych. Wok\u00f3\u0142 ko\u015bcio\u0142a powsta\u0142 kompleks budynk\u00f3w: dom dla pastora, szko\u0142a oraz budynki gospodarcze. Pierwszym pastorem by\u0142 Samuel Seeliger, a ostatnim Fritz Gleisberg.<\/p>\n<p>Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u0141aski s\u0142u\u017cy\u0142 swoim parafianom od 1714 a\u017c 1945 roku. Niemieccy parafianie opu\u015bcili swoje domostwa uciekaj\u0105c przed zbli\u017caj\u0105cym si\u0119 wojskami rosyjskimi, wcze\u015bniej spotkali si\u0119 20 stycznia 1945 roku po raz ostatni na spotkaniu modlitewnym. Po zako\u0144czeniu drugiej wojny \u015bwiatowej (1939-1945) elementy wyposa\u017cenia zosta\u0142y wywiezione do r\u00f3\u017cnych ko\u015bcio\u0142\u00f3w rzymskokatolickich w Polsce, a sama \u015bwi\u0105tynia zosta\u0142a przej\u0119ta przez t\u0119 denominacj\u0119.<\/p>\n<p>Byli ewangeliccy parafianie ko\u015bcio\u0142a \u0142aski corocznie spotykaj\u0105 si\u0119 na nabo\u017ce\u0144stwach w Hannoverze, aby przypomina\u0107 minione wydarzenia i dzi\u0119kowa\u0107 Bogu Ojcu za ocalenie z piek\u0142a wojennego.<\/p>\n<p><strong>Linki<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/polska-org.pl\/551195,Milicz,Kosciol_sw_Andrzeja_Boboli.html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Galeria dawnych zdj\u0119\u0107.<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.google.com\/search?sa=X&amp;sxsrf=ALeKk01vBSakntze6k7SnLoXO4vfxrdEFQ:1607622904400&amp;source=univ&amp;tbm=isch&amp;q=Gnadenkirche+in+Militsch&amp;hl=pl&amp;client=firefox-b-d&amp;ved=2ahUKEwiW05iB_sPtAhXj-yoKHahvCKsQjJkEegQIChAB&amp;biw=1133&amp;bih=498\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Galeria zdj\u0119\u0107.<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=fJVZkhyxifU\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u0141aski w Miliczu &#8211; film. <\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/ireneusz-kowalski.com\/cms\/images\/300_Jahre_der_Gnadenkirche_in_Militsch.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">300 lat Ko\u015bcio\u0142a \u0141aski w Miliczu.<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/szukajacboga.pl\/moja-historia\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Historie \u2026<\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/biblia-online.pl\/Biblia\/Warszawska\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Biblia on-line.<\/a><\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/gesichter-der-reformation.eu\/files\/gdr\/content\/downloads\/pl_przewodnik_po_zabytkach_reformacji.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Przewodnik po zabytkach reformacji na \u0141u\u017cycach G\u00f3rnych i Dolnym \u015al\u0105sku.<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.kosciolgarnizonowy.pl\/Koscioly%20Laski%20na%20Slasku.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Artyku\u0142 \u201cKo\u015bcio\u0142y \u0141aski na \u015al\u0105sku\u201d.<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/silesia.edu.pl\/index.php?title=Rekatolicyzacja\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Rekatolizacja \u015al\u0105ska.<\/a><\/p>\n\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W ramach realizacji planu cyklu&nbsp; wycieczek historycznych po\u015bwi\u0119conym Ko\u015bcio\u0142om \u0141aski, tym razem udajemy si\u0119 do Milicza. Obiekt jest zlokalizowany w centrum miasta przy ulicy Spacerowej 2 i nale\u017cy do grupy sze\u015bciu ewangelickich Ko\u015bcio\u0142\u00f3w \u0141aski powsta\u0142ych na pocz\u0105tku XVIII wieku w \u017baganiu, Ko\u017cuchowie, Jeleniej G\u00f3rze, Kamiennej G\u00f3rze i Cieszynie.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11660,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","ngg_post_thumbnail":0},"categories":[1650,198,320,477],"tags":[1814,1815,1782,1816,1817,1818,470,1790,1812,1760,1819,1784,1663,1820,1763,1765,1766,570,1016],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11640"}],"collection":[{"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11640"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11640\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11640"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11640"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11640"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}