Zgodnie z naszym planem wycieczek historycznych, tym razem udajemy si\u0119 do Kamiennej G\u00f3ry, aby zwiedzi\u0107 czwarty z sze\u015bciu Ko\u015bcio\u0142\u00f3w \u0141aski. Jest to najwi\u0119ksza sakralna budowla w Kamiennej G\u00f3rze. Obiekt, kt\u00f3ry chcemy zwiedzi\u0107 jest zlokalizowany przy Placu Ko\u015bcielnym 2.<\/p>\n
Aby zrozumie\u0107 jakie znaczenie historyczne mia\u0142o wybudowanie ko\u015bcio\u0142a \u0142aski dla mieszka\u0144c\u00f3w Kamiennej G\u00f3ry musimy cofn\u0105\u0107 si\u0119 do po\u0142owy XVI wieku. Gdy nauki reformacyjne ko\u015bcio\u0142a dr teologii Marcina Lutra<\/a> rozpocz\u0119\u0142y rozprzestrzenia\u0107 si\u0119 na \u015al\u0105sku, w 1562 roku mieszka\u0144cy Kamiennej G\u00f3ry i okolic z rado\u015bci\u0105 przyj\u0119li proste przes\u0142anie Pisma \u015awi\u0119tego, z jednej strony odchodz\u0105c od ko\u015bcio\u0142a rzymskokatolickiego, a z drugiej przyjmuj\u0105c wyznanie augsburskie<\/a> (konfesja augsburska), od kt\u00f3rej to nazwy powsta\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicko-augsburski<\/a>.\u00a0Pierwszym pastorem dla parafian Kamiennej G\u00f3ry by\u0142 Samuel Langnickel.<\/p>\n Po zako\u0144czeniu Wojny XXX letniej (1618-1648) rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 prze\u015bladowania ewangelik\u00f3w ze strony w\u0142adz cesarstwa Habsburg\u00f3w, kt\u00f3rzy prowadzili si\u0142ow\u0105 kontrreformacj\u0119<\/a>. Wygnano wszystkich pastor\u00f3w, usuni\u0119to wszystkich ewangelickich radnych miasta. W\u0142adza cesarska wraz z wojskiem napada\u0142a na domy ewangelickich mieszka\u0144c\u00f3w zmuszaj\u0105c ich si\u0142owo do przej\u015bcia na rzymskokatolicyzm. Tych co odrzucali tak\u0105 si\u0142ow\u0105 ewangelizacj\u0119 poddawano ch\u0142o\u015bcie w miejscu publicznym, zmuszano do ucz\u0119szczania na msze i do praktykowania \u015bwi\u0105t katolickich, wtr\u0105cano do wi\u0119zienia, skazywano na ci\u0119\u017ckie roboty i nak\u0142adano wysokie kary pieni\u0119\u017cne. Ponadto konfiskowano Pisma \u015awi\u0119te w j\u0119zyku narodowym i chrze\u015bcija\u0144skie ksi\u0105\u017cki, kt\u00f3re palono na stosach. Zabronione by\u0142y wszelkie formy praktykowania swojego wyznania.<\/p>\n Taka sytuacja braku tolerancji religijnej panowa\u0142a w Kamiennej G\u00f3rze do 1709 roku. Ewangeliccy chrze\u015bcijanie, aby m\u00f3c wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w nabo\u017ce\u0144stwach, spotkaniach modlitewnych, czy czytaniu i studium Pisma \u015awi\u0119tego musieli spotyka\u0107 si\u0119 potajemnie po lasach<\/a>, albo uda\u0107 si\u0119 w podr\u00f3\u017c za granic\u0119 do ko\u015bcio\u0142\u00f3w granicznych i ucieczkowych<\/a> lub pokoju. Wielu mieszka\u0144c\u00f3w z tego powodu emigrowa\u0142o do Saksonii, Prus itp.\u00a0 Za prze\u015bladowanymi chrze\u015bcijanami wstawi\u0142 si\u0119 kr\u00f3l Szwecji Karol XII Wittelsbach,<\/a> kt\u00f3ry zawar\u0142 z cesarzem J\u00f3zefem I Habsburgiem<\/a> umow\u0119 zwan\u0105 \u201erecesem egzekucyjnym\u201d w dniu 27.01.1709 roku we Wroc\u0142awiu (aneks do ugody altransztadzkiej),<\/a> na mocy kt\u00f3rej cesarz wyda\u0142 zezwolenie na wybudowanie sze\u015bciu \u00a0Ko\u015bcio\u0142\u00f3w \u0141aski<\/a>.<\/p>\n Zgoda za okazan\u0105 „\u0142ask\u0119 cesarza” kosztowa\u0142a du\u017c\u0105 sum\u0119 pieni\u0119dzy ewangelickich mieszka\u0144c\u00f3w Kamiennej G\u00f3ry. Dzi\u0119ki tej kwocie w lutym 1709 roku uzyskano pozwolenie na\u00a0budow\u0119 ko\u015bcio\u0142a \u0142aski. Dnia 25 kwietnia 1709 roku na zakupionym gruncie znajduj\u0105cym si\u0119 na wzg\u00f3rzu za granicami miasta wyznaczono oficjalnie miejsce, w kt\u00f3rym\u00a0mia\u0142 zosta\u0107 wzniesiony\u00a0obiekt sakralny. W nast\u0119pnych dniach na nabo\u017ce\u0144stwach pod go\u0142ym niebem gromadzi\u0142y si\u0119 rzesze tysi\u0119cy wiernych po prawie 60 latach braku tolerancji religijnej w mie\u015bcie.<\/p>\n Kamie\u0144 w\u0119gielny po\u0142o\u017cony zosta\u0142 pod budow\u0119 ko\u015bcio\u0142a dnia 5 czerwca 1709 roku. Ciekawostk\u0105 historyczn\u0105 jest, \u017ce kamie\u0144 w\u0119gielny zosta\u0142 przyniesiony przez dzieci, kt\u00f3re ju\u017c od roku 1708 spotyka\u0142y si\u0119 codziennie na spotkaniach modlitewnych na G\u00f3rze Zamkowej. Prosi\u0142y ukochanego Boga Ojca o ingerencj\u0119 w sprawie budowy obiektu, w kt\u00f3rym b\u0119d\u0105 mog\u0142y si\u0119 spotyka\u0107, aby go czci\u0107 i wielbi\u0107 oraz o odzyskanie wolno\u015bci religijnej w mie\u015bcie i okolicy. Tego rodzaju spotkania \u00a0modl\u0105cych si\u0119 dzieci rozprzestrzeni\u0142y si\u0119 po terenie \u015al\u0105ska, staj\u0105c si\u0119 wyj\u0105tkowym zjawiskiem w historii ko\u015bcio\u0142a. Pierwsze spotkania tego typu mia\u0142y miejsce w Szprotawie, gdy dzieci tej miejscowo\u015bci widzia\u0142y modl\u0105ce si\u0119 wojska szwedzkie na polach poza miastem. Wydarzenie to w historii ko\u015bcio\u0142a okre\u015blane jest jako zapalnik duchowy dla przysz\u0142ych ruch\u00f3w odnowy duchowej w XVIII wieku, takich jak pietyzm, Bracia Morawscy itp.<\/p>\n Na potrzeby nabo\u017ce\u0144stw wzniesiony zosta\u0142 drewniany budynek, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy\u0142 parafianom do czasu wzniesienia murowanego obiektu.<\/p>\n Tw\u00f3rc\u0105 \u015bwi\u0105tyni w Kamiennej G\u00f3rze by\u0142 Martin Frantz<\/a>, szwedzki architekt, kt\u00f3rego dzie\u0142em jest r\u00f3wnie\u017c ko\u015bci\u00f3\u0142 \u0142aski w Jeleniej G\u00f3rze<\/a> (obecnie Ko\u015bci\u00f3\u0142 Garnizonowy).<\/p>\n Pierwsze kazanie pastora wyznaczonego na pierwszego proboszcza ko\u015bcio\u0142a \u0142aski zosta\u0142o wyg\u0142oszone 1 stycznia 1710 roku, by\u0142 Christian Ernst Kopisch. Zako\u0144czenie budowy murowanego ko\u015bcio\u0142a nast\u0105pi\u0142o dziesi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej, a oficjalne otwarcie mia\u0142o miejsce 8 pa\u017adziernika 1720 roku. Wewn\u0105trz mog\u0142o zgromadzi\u0107 si\u0119 5000 os\u00f3b, z tego 2400 na miejscach siedz\u0105cych. Posiada\u0142 dwa pi\u0119tra empor. Gdy w 1741 roku \u015al\u0105sk przeszed\u0142 pod panowanie Prus, przysz\u0142a d\u0142ugo oczekiwana odwil\u017c wolno\u015bci religijnej. Wraz z ni\u0105 rozpocz\u0119to budowa\u0107 nowe \u015bwi\u0105tynie, a skutkiem tego uczestnictwo na nabo\u017ce\u0144stwach w ko\u015bciele \u0142aski w Kamiennej G\u00f3rze spad\u0142o trzykrotnie.<\/p>\n Wok\u00f3\u0142 ko\u015bcio\u0142a powsta\u0142 typowy dla parafii ewangelickiej kompleks budynk\u00f3w mieszkalnych, edukacyjnych i gospodarczych, oraz cmentarz.<\/p>\n \u015awi\u0105tynia szcz\u0119\u015bliwie przetrwa\u0142a okres II wojny \u015bwiatowej, a po roku 1945 by\u0142a w dalszym ci\u0105gu u\u017cytkowana przez parafian ewangelickich do 1948 roku. Po tym roku dla budynku nadesz\u0142y ciemne chmury, rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 okradanie wyposa\u017cenia i wywo\u017cenie do innych \u015bwi\u0105ty\u0144 nie ewangelickich, dewastacja budynku wewn\u0105trz jak i na zewn\u0105trz. Wygl\u0105d \u015bwi\u0105tyni jak i jego wn\u0119trza w dawnej okaza\u0142o\u015bci mo\u017cna podziwia\u0107 jedynie na ocala\u0142ych starych zdj\u0119ciach b\u0105d\u017a widok\u00f3wkach w galeriach dost\u0119pnych w internecie.<\/a><\/p>\n Obecnie ko\u015bci\u00f3\u0142 \u0142aski nale\u017cy do denominacji ko\u015bcio\u0142a rzymskokatolickiego. Obiekt by\u0142 zamkni\u0119ty, dlatego nie mogli\u015bmy obejrze\u0107 wn\u0119trza. Okalaj\u0105cy teren by\u0142ego cmentarza zamieniono na park. W dolnej jego cz\u0119\u015bci znajduje si\u0119 obelisk upami\u0119tniaj\u0105cy, \u017ce w tym miejscu spoczywaj\u0105 ewangeliccy mieszka\u0144cy Kamiennej G\u00f3ry i okolic. Ostatnie poch\u00f3wki mia\u0142y miejsce w roku 1957. Spaceruj\u0105c po alejkach dawnego cmentarza widoczne s\u0105 nieliczne poprzewracane i zniszczone nagrobki, spaceruj\u0105cy ludzie maj\u0105cy miejsce wybiegu dla swoich czworonog\u00f3w, czy m\u0142odzie\u017c je\u017cd\u017c\u0105ca rowerami mi\u0119dzy drzewami po mogi\u0142ach.<\/p>\n Historie \u2026<\/a><\/p>\n Galeria dawnych zdj\u0119\u0107 i widok\u00f3wek ko\u015bcio\u0142a \u0142aski w Kamiennej G\u00f3rze.<\/a><\/p>\n Galeria dawnych zdj\u0119\u0107 i widok\u00f3wek ko\u015bcio\u0142a \u0142aski w Kamiennej G\u00f3rze. cz.2<\/a><\/p>\n 300 lat Ko\u015bcio\u0142a \u0141aski w Kamiennej G\u00f3rze. <\/a>1.<\/p>\n 300 lat Ko\u015bcio\u0142a \u0141aski w Kamiennej G\u00f3rze. 2.<\/a><\/p>\n Przewodnik po zabytkach reformacji na \u0141u\u017cycach G\u00f3rnych i Dolnym \u015al\u0105sku.<\/a><\/p>\n Artyku\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u0141aski w Jeleniej G\u00f3rze.<\/a><\/p>\n Artyku\u0142 \u201cKo\u015bcio\u0142y \u0141aski na \u015al\u0105sku\u201d.<\/a><\/p>\n Rocznica 300-lecia Ko\u015bcio\u0142\u00f3w \u0141aski \u2013 artyku\u0142. <\/a><\/p>\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u0141aski w \u017baganiu.<\/a><\/p>\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u0141aski w Ko\u017cuchowie.<\/a><\/p>\nCena \u0142aski cesarskiej<\/strong><\/h3>\n
Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie<\/strong><\/h3>\n
Linki<\/strong><\/h3>\n