{"id":11053,"date":"2019-06-03T18:51:37","date_gmt":"2019-06-03T16:51:37","guid":{"rendered":"http:\/\/instytutdidaskalos.pl\/?p=11053"},"modified":"2019-06-03T18:51:37","modified_gmt":"2019-06-03T16:51:37","slug":"kosciol-laski-w-zaganiu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/?p=11053","title":{"rendered":"Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u0141aski w \u017baganiu"},"content":{"rendered":"

\"rp_IMG_0257-768x1024-768x1024.jpg\"<\/a>Obecny wpis po\u015bwi\u0119cony jest wycieczce historycznej do \u017bagania, aby zobaczy\u0107 drugi z sze\u015bciu Ko\u015bcio\u0142\u00f3w \u0141aski<\/a> (niem. Gnadenkirchen<\/a>), kt\u00f3re zapisa\u0142y si\u0119 na trwa\u0142e w historii \u015al\u0105ska. Ostatnio odwiedzili\u015bmy pierwszy z tych ko\u015bcio\u0142\u00f3w w Ko\u017cuchowie, a w zasadzie jedynie ocala\u0142\u0105 ruin\u0119 jego wie\u017cy. Grupa Ko\u015bcio\u0142\u00f3w \u0141aski <\/a>powsta\u0142a w Jeleniej G\u00f3rze<\/a>, Kamiennej G\u00f3rze, Miliczu, Ko\u017cuchowie<\/a>, \u017baganiu<\/a> i Cieszynie. W \u017baganiu <\/a>podobnie jak w Ko\u017cuchowie<\/a> ocala\u0142a jedynie wie\u017ca ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ra zosta\u0142a adoptowana przez lokalne w\u0142adze na wie\u017c\u0119 widokow\u0105 miasta.<\/p>\n

Po dotarciu do centrum miasta, wie\u017ca Ko\u015bcio\u0142a \u0141aski <\/a>jest widoczna w dali. Kierujemy si\u0119 do niej wed\u0142ug drogowskaz\u00f3w turystycznych. Docelowy nasz obiekt znajduje si\u0119 na placu mi\u0119dzy ulicami Adama Mickiewicza a Placem Kr\u00f3lowej Jadwigi. Nie mieli\u015bmy szcz\u0119\u015bcia, wie\u017ca by\u0142a w tym dniu zamkni\u0119ta.<\/p>\n

T\u0142o historyczne<\/strong><\/h3>\n

Powsta\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u0141aski w \u017baganiu sta\u0142 si\u0119 dla miejscowych ewangelik\u00f3w symbolem zako\u0144czenia czasu ich prze\u015bladowa\u0144 i braku tolerancji religijnej, kt\u00f3re rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 po zako\u0144czeniu Wojny XXX letniej (1618-1648) na terenie ca\u0142ego \u015al\u0105ska. Wszystkim wyznaniom nie katolickim odebrano \u015bwi\u0105tynie (oko\u0142o 1000, jedynie pozwolono pobudowa\u0107 trzy ko\u015bcio\u0142y tzw. Ko\u015bcio\u0142y Pokoju w Jaworze<\/a>, \u015awidnicy<\/a> i G\u0142ogowie za wysokie kwoty pieni\u0119\u017cne) i pozbawiono\u00a0 wszelkich swob\u00f3d religijnych. Takie dzia\u0142ania wprowadzi\u0142 na swoim terytorium rzymskokatolicki cesarz Ferdynand III Habsburg (1608-1657)<\/a>. By\u0142 to okres kontrreformacji<\/a> i \u017cadne wyznanie chrze\u015bcija\u0144skie poza rzymskokatolicyzmem by\u0142o zabronione. Jedynie w ksi\u0119stwie legnicko-brzesko-wo\u0142owskim panowa\u0142a wolno\u015b\u0107 religijna do momentu „\u015bmierci” ostatniego piasta ksi\u0119cia Jerzego IV Wilhelma <\/a>w roku 1675, kt\u00f3ry by\u0142 protestantem wyznania kalwi\u0144skiego.\u00a0 Gdy intensywno\u015b\u0107 prze\u015bladowa\u0144 protestant\u00f3w nie ustawa\u0142a, za prze\u015bladowanymi chrze\u015bcijanami wstawi\u0142 si\u0119 kr\u00f3l Szwecji Karol XII Wittelsbach,<\/a> kt\u00f3ry zawar\u0142 z cesarzem J\u00f3zefem I Habsburgiem<\/a> umow\u0119 zwan\u0105 \u201erecesem egzekucyjnym\u201d w dniu 27.01.1709 roku we Wroc\u0142awiu (aneks do ugody altransztadzkiej),<\/a> na mocy kt\u00f3rej cesarz wyda\u0142 zezwolenie na wybudowanie sze\u015bciu \u00a0Ko\u015bcio\u0142\u00f3w \u0141aski<\/a>.<\/p>\n

Informacje og\u00f3lne <\/strong><\/h3>\n

Projekt \u017baga\u0144skiego ko\u015bcio\u0142a wzorowany by\u0142\u00a0 na ko\u015bciele Pokoju w Jaworze<\/a> i zbudowany zosta\u0142\u00a0 z materia\u0142\u00f3w nietrwa\u0142ych jako szachulcowa budowla halowa z „muru pruskiego”. R\u00f3wnie\u017c \u017caga\u0144ski ko\u015bci\u00f3\u0142 \u0142aski jak ko\u015bcio\u0142y pokoju musia\u0142 by\u0142 zlokalizowany poza murami miasta. Miejsce zosta\u0142o wyznaczone 21 marca 1709 roku w ogrodzie Delmela, a kamie\u0144 w\u0119gielny zosta\u0142 po\u0142o\u017cony 14 maja 1709 roku.\u00a0 Budow\u0119 ko\u015bcio\u0142a powierzono Janowi Kasparowi Bude. Stan surowy budowli zako\u0144czono pod koniec listopada tego\u017c roku, a ju\u017c 1 grudnia odprawiono pierwsze nabo\u017ce\u0144stwo. \u015awi\u0105tynia mia\u0142a wymiary 51 x 25 x 18 metr\u00f3w i posiada\u0142a 2000 miejsc siedz\u0105cych, a os\u00f3b stoj\u0105cych mog\u0142a pomie\u015bci\u0107 co najmniej dwa razy wi\u0119cej.\u00a0 Pod koniec roku 1710 ko\u015bcio\u0142owi nadano nazw\u0119 imienia „Tr\u00f3jcy \u015awi\u0119tej”.<\/p>\n

Pierwsza dzwonnica usytuowana zosta\u0142a przy p\u00f3\u0142nocnej \u015bcianie bocznej. Wok\u00f3\u0142 ko\u015bcio\u0142a \u0142aski podobnie jak w Ko\u017cuchowie powsta\u0142a szko\u0142a, dom dla pastor\u00f3w oraz budynki dla nauczycieli i us\u0142uguj\u0105cych w parafii. Konstrukcja ko\u015bcio\u0142a z muru pruskiego nie gwarantowa\u0142a d\u0142ugiego okresu jego u\u017cytkowania. Podobnie jak wiele \u015al\u0105skich Dom\u00f3w Modlitwy tak samo i ta \u015bwi\u0105tynia zosta\u0142a w po\u0142owie XIX wieku przebudowana na konstrukcj\u0119 murowan\u0105. W latach 1843-1846 postawiono wie\u017c\u0119 ko\u015bcieln\u0105 z ceg\u0142y stoj\u0105c\u0105 do dnia dzisiejszego, a jej fundatorem by\u0142a ksi\u0105\u017c\u0119ca rodzina Biron, w\u0142a\u015bciciele ksi\u0119stwa \u017caga\u0144skiego wyznania ewangelickiego. Podczas budowy wie\u017cy w jej podziemiach stworzono kryp\u0119 dla tej rodziny.<\/p>\n

Ostatnim niemieckim pastorem ko\u015bcio\u0142a \u0142aski w \u017baganiu by\u0142 Ernest Smiechen, kt\u00f3ry zosta\u0142 wysiedlony w czerwcu 1945 roku. Pozosta\u0142ym w \u017baganiu niemieckim ewangelikom us\u0142ugiwa\u0142 \u00a0pastor Hugo Kerber z Witoszyna Dolnego. Poprowadzi\u0142 on ostatnie nabo\u017ce\u0144stwo po\u017cegnalne z niemiecki parafianami\u00a0 17.06.1946 roku przed ich wysiedleniem do Niemiec ju\u017c w nowych granicach po 1945 roku. Parafia ewangelicka ko\u015bcio\u0142a \u0142aski w \u017baganiu liczy\u0142a 20 000 wiernych w 1945 roku.<\/p>\n

Po zako\u0144czeniu II Wojny \u015awiatowej w 1945 roku i osiedleniu w \u017baganiu polskich\u00a0 mieszka\u0144c\u00f3w pierwszym polskim pastorem zosta\u0142 Jan Zaj\u0105czkowski w 1947 roku. Ma\u0142o liczebnie parafia spotyka\u0142a si\u0119 w ko\u015bciele lub kaplicy w wie\u017cy. Polscy ewangelicy spotykali si\u0119 z wrogo\u015bci\u0105 ze strony swoich rodak\u00f3w. Podczas nabo\u017ce\u0144stw rzucano kamieniami w okna, zak\u0142\u00f3cano przebieg spotka\u0144 wulgarnymi okrzykami i wyzwiskami itp. Utrzymanie budynku ko\u015bcio\u0142a dla ma\u0142ej wsp\u00f3lnoty by\u0142o zbyt kosztowne, dlatego przenie\u015bli si\u0119 do budynku s\u0105siedniego.\u00a0 W wyniku tego w\u0142adze miasta w 1952 roku przej\u0119\u0142y ko\u015bci\u00f3\u0142 i otaczaj\u0105cy plac Kr\u00f3lowej Jadwigi. Nie poczynione zosta\u0142y \u017cadne praktyczne decyzje, aby zachowa\u0107 istniej\u0105cy stan techniczny budynku. Pozostawiono go samemu sobie i pozwolono na to, aby ludzie go niszczyli i okradali, proces doprowadzenia\u00a0 do ruiny tego obiektu nie zosta\u0142 powstrzymany. W 1965 roku podj\u0119to decyzj\u0119 o rozbi\u00f3rce ko\u015bcio\u0142a, a w\u00a0 1966 roku zosta\u0142 wysadzony w powietrze. Pozostawiono jedynie jego wie\u017c\u0119 z kaplic\u0105 grobow\u0105 i krypt\u0105 ewangelickiej ksi\u0105\u017c\u0119cej rodziny Biron\u00f3w (wcze\u015bniej ju\u017c sprofanowan\u0105 i okradzion\u0105) jako istotny punkt rozpoznawczy dla cel\u00f3w militarnych. Odzyskany materia\u0142 budowlany pos\u0142u\u017cy\u0142 do wzniesienia ko\u015bcio\u0142a katolickiego w Broniszowie ko\u0142o Ko\u017cu\u00adchowa.<\/p>\n

W 1991 roku potomkowie ksi\u0105\u017c\u0119cej rodziny Biron\u00f3w odwiedzili \u017baga\u0144. Podczas ich pobytu po\u015bwi\u0119cono kaplic\u0119 grobow\u0105 i dokonano ponownego poch\u00f3wku sprofanowanych wcze\u015bniej szcz\u0105tk\u00f3w ich rodziny.\u00a0 Nie dano im spokojnie spoczywa\u0107. Po oko\u0142o dekadzie czasu uczniowie pobliskiej szko\u0142y spalili trumn\u0119.<\/p>\n

W latach 1999-2004 wie\u017c\u0119 poddano remontowi oddaj\u0105c j\u0105 jako wie\u017c\u0119 widokow\u0105 w mie\u015bcie. Czynna jest od 11.00 do 16.00 ( do 17.00 w soboty i niedziel\u0119). Bilet normalny kosztuje 4 z\u0142.<\/p>\n

Linki<\/strong><\/h3>\n

Historie \u2026<\/a><\/p>\n

Rocznica 300-lecia Ko\u015bcio\u0142\u00f3w \u0141aski \u2013 artyku\u0142. <\/a><\/p>\n

Rekatolizacja \u015al\u0105ska.<\/a><\/p>\n

\u017baga\u0144, pi\u0119kno Bo\u017cego stworzenia.\u00a0 – strona zosta\u0142a zablokowana.<\/a><\/p>\n

Wie\u017ca w latach 1980-1990.<\/a><\/p>\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u0141aski w \u017baganiu w 1709r.<\/a><\/p>\n

Galeria zdj\u0119\u0107 Ko\u015bcio\u0142a \u0141aski w \u017baganiu cz.1.<\/a><\/p>\n

Galeria zdj\u0119\u0107 Ko\u015bcio\u0142a \u0141aski w \u017baganiu cz.2.<\/a><\/p>\n

Galeria zdj\u0119\u0107 Ko\u015bcio\u0142a \u0141aski w \u017baganiu cz.3.<\/a><\/p>\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u0141aski w Ko\u017cuchowie.<\/a><\/p>\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u0141aski w Jeleniej G\u00f3rze<\/a>.<\/p>\n

Przewodnik po zabytkach reformacji na \u0141u\u017cycach G\u00f3rnych i Dolnym \u015al\u0105sku.<\/a><\/p>\n

Film \u201eLuter\u201d.<\/a><\/p>\n

Biblia on-line.<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Obecny wpis po\u015bwi\u0119cony jest wycieczce historycznej do \u017bagania, aby zobaczy\u0107 drugi z sze\u015bciu Ko\u015bcio\u0142\u00f3w \u0141aski (niem. Gnadenkirchen), kt\u00f3re zapisa\u0142y si\u0119 na trwa\u0142e w historii \u015al\u0105ska. Ostatnio odwiedzili\u015bmy pierwszy z tych ko\u015bcio\u0142\u00f3w w Ko\u017cuchowie, a w zasadzie jedynie ocala\u0142\u0105 ruin\u0119 jego wie\u017cy. Grupa Ko\u015bcio\u0142\u00f3w \u0141aski powsta\u0142a w Jeleniej G\u00f3rze, Kamiennej G\u00f3rze, Miliczu, Ko\u017cuchowie, \u017baganiu i Cieszynie. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","ngg_post_thumbnail":0},"categories":[626,198,312,477],"tags":[1782,137,1783,908,138,1784,1663,1785,1765,1786],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11053"}],"collection":[{"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11053"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11053\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11053"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11053"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11053"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}