{"id":10417,"date":"2018-07-24T19:39:49","date_gmt":"2018-07-24T17:39:49","guid":{"rendered":"http:\/\/instytutdidaskalos.pl\/?p=10417"},"modified":"2018-07-24T19:39:49","modified_gmt":"2018-07-24T17:39:49","slug":"slaski-dom-modlitwy-tzw-bethaus-w-lomnicy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/?p=10417","title":{"rendered":"\u015al\u0105ski Dom Modlitwy (tzw. Bethaus) w \u0141omnicy"},"content":{"rendered":"

\"\u015al\u0105ski<\/a><\/p>\n

Miesi\u0105c temu udali\u015bmy si\u0119 na wycieczk\u0119 do miejscowo\u015bci \u0141omnica ko\u0142o Jeleniej G\u00f3ry, aby zobaczy\u0107 post\u0119py w realizacji projektu odbudowy ewangelickiego Domu Modlitwy<\/a> (tzw. Bethaus) z lat 40-tych XVIII wieku. Uwa\u017cany jest za ostatni oryginalnie istniej\u0105cy z ponad 200 wzniesionych na \u015al\u0105sku.<\/p>\n

Og\u00f3lne informacje<\/strong><\/h3>\n

Obiekt sta\u0142 we wsi Rz\u0105\u015bnik w stanie ruiny\u00a0 z przeznaczeniem do rozbi\u00f3rki. W\u0142a\u015bciciele pa\u0142acu \u0141omnica dowiedziawszy si\u0119 o tym fakcie podj\u0119li w 2008 roku starania, aby uratowa\u0107 ten unikalny zabytek \u015al\u0105ska. Konstrukcja budynku po ca\u0142kowitym demonta\u017cu zosta\u0142a przeniesiona do \u0141omnicy i obecnie jest w procesie odbudowy. Niew\u0105tpliwie ko\u015bci\u00f3\u0142 wzbogaci i urozmaici podniesiony ze stanu ruiny zesp\u00f3\u0142 pa\u0142acowo-folwarczny.<\/p>\n

Z og\u00f3lnie dost\u0119pnych informacji o tym Domu Modlitwy wiemy, \u017ce zosta\u0142 wybudowany po 1742 roku. W roku 1919 sp\u0142on\u0105\u0142 i odrestaurowano go ponownie w 1923 roku. Po zako\u0144czeniu okresu II Wojny \u015awiatowej (1945), gdy Dolny \u015al\u0105sk przeszed\u0142 pod w\u0142adanie Polski, a niemieccy mieszka\u0144cy zostali wysiedleni, Dom Modlitwy wykorzystywany by\u0142 jako magazyn. W p\u00f3\u017aniejszych latach, gdy stan techniczny uleg\u0142 znacznemu pogorszeniu, nie podj\u0119to \u017cadnych prac zachowawczych. Ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 pozostawiony sam sobie i proces destrukcji nie zosta\u0142 wstrzymany.<\/p>\n

Jak\u0105 warto\u015b\u0107 historyczn\u0105 posiada ocala\u0142y ko\u015bci\u00f3\u0142?<\/strong><\/h3>\n

Sam budynek jest cennym zabytkiem pod k\u0105tem architektury, a\u00a0 jego znaczenie historyczne mo\u017cna przyr\u00f3wna\u0107 do ocala\u0142ych ko\u015bcio\u0142\u00f3w pokoju <\/a>w Jaworze <\/a>i \u015awidnicy<\/a> (trzeci w G\u0142ogowie<\/a> zosta\u0142 zniszczony) oraz\u00a0 ko\u015bcio\u0142\u00f3w \u0142aski <\/a>w Jeleniej G\u00f3rze<\/a>, Kamiennej G\u00f3rze<\/a>, Miliczu<\/a> czy Cieszynie<\/a> (w Ko\u017cuchowie<\/a> i \u017baganiu<\/a> pozosta\u0142y tylko wie\u017ce). Ponadto ten Dom Modlitwy „m\u00f3wi” o\u00a0 losach tysi\u0119cy mieszka\u0144c\u00f3w \u015al\u0105ska, kt\u00f3rzy przez prawie 100 letni okres pozbawieni byli ca\u0142kowitej wolno\u015bci religijnej oraz o prze\u015bladowaniach i represjach jakie musieli znosi\u0107 w wyniku kontrreformacji. Dotyczy\u0142o to nie tylko ko\u015bcio\u0142a lutera\u0144skiego, ale wszystkich innych ko\u015bcio\u0142\u00f3w protestanckich. Ten Dom Modlitwy jest pomnikiem historycznym wspominaj\u0105cym ludzi, kt\u00f3rzy z ut\u0119sknieniem oczekiwali na odzyskanie\u00a0 wolno\u015bci religijnej i r\u00f3wnego traktowania wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w \u015al\u0105ska.<\/p>\n

T\u0142o historyczne<\/strong><\/h3>\n

Represje protestant\u00f3w na \u015al\u0105sku by\u0142y kontynuacj\u0105 prze\u015bladowa\u0144 rozpocz\u0119tych wcze\u015bniej w Czechach ju\u017c w trakcie Wojny XXX-letniej (1618-1648) po Bitwie pod Bia\u0142\u0105 G\u00f3r\u0105 w 1620 roku. W\u0142adaj\u0105cy \u015al\u0105skiem cesarz Ferdynand II Habsburg wprowadzi\u0142 kontrreformacj\u0119 na terenach mu podleg\u0142ych, aby zmusi\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w do przyj\u0119cia rzymskokatolicyzmu.<\/p>\n

W nast\u0119pstwie represji odebrano ko\u015bcio\u0142y protestantom, pastor\u00f3w wygnano na emigracj\u0119, wprowadzono zakaz prowadzenia jakiejkolwiek dzia\u0142alno\u015bci ko\u015bcielnej jako nielegalne, a cesarskie w\u0142adze stosowa\u0142y wszelkie sposoby, aby uzyska\u0107 zamierzony cel. Zmuszano ich do wnoszenia op\u0142at katolickim duchownym za wszelkie czynno\u015bci ko\u015bcielne, chrzty dzieci i \u015bluby musia\u0142y odbywa\u0107 si\u0119 w ko\u015bcio\u0142ach katolickich, zmuszeni byli do obchodzenia wszystkich \u015bwi\u0105t rzymskokatolickich, sieroty z rodzin protestanckich by\u0142y odbierane i przekazywane do rodzin katolickich, Biblie i ksi\u0105\u017cki chrze\u015bcija\u0144skie (nie katolickie) by\u0142y konfiskowane i niszczone itd. W\u0142adze lokalne kara\u0142y z wielk\u0105 surowo\u015bci\u0105 ka\u017cdy przejaw przekraczania nakaz\u00f3w. W wyniku tego nast\u0105pi\u0142 wielki exodus protestant\u00f3w. Ponad 200 tysi\u0119cy os\u00f3b uda\u0142o si\u0119 na emigracj\u0119 jedynie z G\u00f3rnego \u015al\u0105ska do \u0141u\u017cyc G\u00f3rnych w Saksonii, Prus, Polski czy USA. Ci, kt\u00f3rzy pozostali, spotykali si\u0119 potajemnie po domach, w lasach (obecnie miejsca te okre\u015blane s\u0105 jako ko\u015bcio\u0142y le\u015bne<\/a>) w celu wsp\u00f3lnej modlitwy i czytania S\u0142owa Bo\u017cego.<\/p>\n

Po roku 1742, gdy \u015al\u0105sk w wi\u0119kszo\u015bci zosta\u0142 przej\u0119ty przez Prusy, kr\u00f3l Fryderyk II Wielki przywr\u00f3ci\u0142 prawa obywatelskie protestantom, a tak\u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 piastowania stanowisk pa\u0144stwowych. Aby unikn\u0105\u0107 ponownych zamieszek na tle religijnym na ziemiach jemu podleg\u0142ych, \u015bwi\u0105tynie odebrane protestantom przez katolik\u00f3w pozosta\u0142y w ich r\u0119kach. Natomiast wyda\u0142 zgod\u0119 na budow\u0119 ko\u015bcio\u0142\u00f3w \u00a0dla protestant\u00f3w, kt\u00f3re nazywano Domami Modlitwy. Wkr\u00f3tce na terenie \u015al\u0105ska wzniesiono ponad 200 Dom\u00f3w Modlitwy, ich liczba na terenie Dolnego \u015al\u0105ska by\u0142a znaczenie wi\u0119ksza jak na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku. Od tego momentu na Dolnym \u015al\u0105sku, mo\u017cna spotka\u0107 we wsiach i ma\u0142ych miasteczkach istnienie po s\u0105siedzku dw\u00f3ch ko\u015bcio\u0142\u00f3w, protestanckiego i katolickiego. Sta\u0142y si\u0119 one symbolem tzw. „\u015al\u0105skiej Tolerancji” religijnej, zjawiskiem unikalnym w skali \u015bwiata w tamtym okresie czasu.<\/p>\n

Linki<\/h3>\n

Projekt odbudowy Domu Modlitwy w \u00d8omnicy.<\/a><\/p>\n

Rz\u0105\u015bnicki Dom Modlitwy w \u0141omnicy.<\/a><\/p>\n

Przewodnik po zabytkach reformacji na \u0141u\u017cycach G\u00f3rnych i Dolnym \u015al\u0105sku.<\/a><\/p>\n

Dzieje reformacji na \u015al\u0105sku.<\/a><\/p>\n

Reformacja na \u015al\u0105sku G\u00f3rnym i \u015al\u0105sku Cieszy\u0144skim.<\/a><\/p>\n

Dzieje G\u0142ogowa – 29.10.1628r.<\/a><\/p>\n

Olszy\u0144ski Bethaus.<\/a><\/p>\n

Bethaus w Cieplicach Zdr\u00f3j.<\/a><\/p>\n

Przyk\u0142ad Bethaus w Niemczech.<\/a><\/p>\n

Le\u015bne ko\u015bcio\u0142y – film.<\/a><\/p>\n

Le\u015bne ko\u015bcio\u0142y.<\/a><\/p>\n

Le\u015bne ko\u015bcio\u0142y na \u015al\u0105sku. <\/a><\/p>\n

Prezentacja Ko\u015bcio\u0142a Pokoju w Jaworze.<\/a><\/p>\n

Historie …<\/a><\/p>\n\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ewangelicki Dom Modlitwy (tzw. Bethaus) z XVIII wieku i kr\u00f3tka historia Dom\u00f3w Modlitwy na \u015al\u0105sku.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10433,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"video","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","ngg_post_thumbnail":0},"categories":[198,477],"tags":[1659,1660,1661,138,537,1663,1662,1664,538,1665,1666,1667],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10417"}],"collection":[{"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10417"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10417\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10417"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10417"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/test.instytutdidaskalos.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10417"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}